Od Imperium prawa do Imperium tekstu: analiza porównawcza teorii prawa Ronalda Dworkina, Andreia Marmora i Marcina Matczaka

Praca analizuje relację między prawem, interpretacją a językiem w świetle sporów między pozytywizmem a interpretacjonizmem. Punktem wyjścia jest krytyka Andreia Marmora wobec teorii Ronalda Dworkina, przedstawiona w Interpretation and Legal Theory. Celem jest zbadanie, czy możliwe jest pogodzenie obu podejść, a odpowiedzią ma być teoria Marcina Matczaka – przedstawiona Imperium prawa – inspirowana biosemantyką Ruth Millikan. W trzech rozdziałach omówiono kolejno: zarzuty wobec nieprecyzyjnych założeń językowych Dworkina, problematykę intencji i konwencji oraz problematykę normatywności i funkcji w kontekście interpretacji prawa. Autor argumentuje, że teoria Matczaka, jako ujęcie funkcjonalne i wspólnotowe, pozwala zachować równowagę między stabilnością prawa stanowionego a jego interpretacyjną naturą. W efekcie, prawo ukazane jest jako dynamiczna praktyka społeczna, możliwa do opisania bez popadania w esencjalizm ani relatywizm.

The paper analyzes the relationship between law, interpretation, and language in light of the disputes between positivism and interpretivism. The starting point is Andrei Marmor's critique of Ronald Dworkin's theory, presented in Interpretation and Legal Theory. The aim is to examine whether it is possible to reconcile both approaches, and the answer is to be found in Marcin Matczak's theory, presented in Imperium prawa (The Empire of Law) and inspired by Ruth Millikan's biosemantics. The three chapters discuss, in turn: objections to Dworkin's imprecise linguistic assumptions, the issue of intention and convention, and the issue of normativity and function in the context of legal interpretation. The author argues that Matczak's theory, as a functional and community-based approach, allows for a balance between the stability of statutory law and its interpretative nature. As a result, law is presented as a dynamic social practice that can be described without falling into essentialism or relativism.