Analiza zmian zagospodarowania przestrzennego na terenie Przemyśla i okolic w latach 1875-2024

W niniejszej pracy przeprowadzono analizę zmian zagospodarowania terenu miasta Przemyśl w latach 1875-2024, na podstawie map dawnych z wieku XIX i XX, oraz danych współczesnych. Do badania wykorzystano 3 mapy dawne z lat 1875, 1960 oraz 1987, a jako dane współczesne użyto danych pozyskanych z BDOT10k w 2024 roku. Arkusze map zawierające obszar badań zostały połączone przy użyciu programów graficznych GIMP i Paint.net. Następnie przeanalizowano mapy i znaki umowne na nich obecne i odniesiono je do BDOT10k. W wyniku tych działań otrzymano bazę danych ujednoliconą do standardów opartych na BDOT10k. Mapy zostały zgeoreferowane i zwektoryzowane wykorzystując oprogramowanie geoinforamtyczne QGIS. Na podstawie tych danych opracowano mapy pokrycia terenu dla poszczególnych lat, oraz dane ilościowe o powierzchni dla poszczególnych klas. Przygotowano również serie map przedstawiających zmiany w pokryciu terenu przez poszczególne klasy. Te dane ilościowe i jakościowe zostały następnie poddane analizie w oparciu o realia historyczne i geograficzne badanego regionu. Na podstawie analizy i porównania wyników wysunięte zostały wnioski na temat zmian pokrycia terenu w Przemyślu oraz wyjaśniono przyczyny tych procesów.

In this paper, an analysis of changes in the land development of the city of Przemyśl in the years 1875-2024 was carried out, based on old maps from the 19th and 20th centuries, and contemporary data. Three old maps from 1875, 1960 and 1987 were used for the study, and data obtained from BDOT10k in 2024 was used as contemporary data. Map sheets containing the research area were combined using GIMP and Paint.net graphic programs. Then, the maps and conventional symbols present on them were analysed and referred to BDOT10k. As a result of these activities, a database unified to standards based on BDOT10k was obtained. The maps were georeferenced and vectorized using QGIS geoinformatics software. Based on this data, land cover maps for individual years were developed, as well as quantitative data on the area for individual classes. A series of maps presenting changes in land cover by individual classes was also prepared. These quantitative and qualitative data were then analysed based on the historical and geographical realities of the studied region. Based on the analysis and comparison of results, conclusions were drawn about land cover changes in Przemyśl and the causes of these processes were explained.