Historia rodziny wyrazów wróżba w dziejach polszczyzny
Historia rodziny wyrazów wróżba w dziejach polszczyzny
Abstrakt (PL)
Praca poświęcona jest analiza rodziny wyrazów „wróżba”, „wróżyć” w celu zbadania jej historii oraz rozwoju w dziejach polszczyzny. Przeprowadzona została analiza morfologiczna i słowotwórcza współczesnej rodziny wyrazowej oraz analiza etymologiczna. Zgromadzony z dostępnych źródeł leksykograficznych materiał uporządkowany został w trzech kategoriach, omawiających dawne derywaty. Przeprowadzona analiza pokazała, że współczesna rodzina wyrazów pozostaje niewielka, jej znaczenie zmieniło się na przestrzeni lat, a część derywatów nie funkcjonuje we współczesnej polszczyźnie. Analiza etymologiczna pozwoliła również wskazać na wspólny rdzeń prasłowiański z „wrogiem”, a analiza słowników na bliski związek z leksemem „wieszcz”.
Abstrakt (EN)
The thesis is analyzes the word family wróżba (fortune) and wróżyć (to foretell) to examine its history and development in the history of Polish. A morphological and word-formation analysis of the contemporary word family, as well as an etymological analysis, was conducted. The material gathered from available lexicographic sources was organized into three categories, discussing ancient derivatives. The analysis revealed that the contemporary word family remains small, its meaning has changed over the years, and some derivatives do not exist in contemporary Polish. Etymological analysis also revealed a common Proto-Slavic root with wróg, and dictionary analysis revealed a close connection with the lexeme wieszcz (prophet).
The history of the wróżba word family in the history of the Polish language