Różnice w zachowaniu kotów wychodzących i niewychodzących

Kot domowy jest jednym z najczęściej utrzymywanych zwierząt towarzyszących, jednak styl jego utrzymania budzi wiele kontrowersji. Decyzja dotycząca wypuszczania kota często bywa podejmowana intuicyjnie z pominięciem wyników badań naukowych. Praca analizuje związek między stylem życia kota domowego (wychodzący/niewychodzący) i zachowaniem, z uwzględnieniem wieku i mieszkania z innymi zwierzętami bądź nie. Badanie własne miało charakter przekrojowy. Uczestnikami byli opiekunowie kotów mieszkający w Polsce. Kwestionariusz wypełniło 147 opiekunów kotów w wieku od 15 do 74 lat. Miary badania obejmowały zmienne demograficzne (status wychodzenia, wiek kota i obecność innych zwierząt w domu) oraz średnie wyniki pochodzące ze skal dotyczących zachowania kota. Dane pochodziły z ankiety online, do analizy zostały zastosowane testy parametryczne. Między grupami wykazano dwie istotne różnice: koty wychodzące uzyskały wyższe oceny w aktywności zabawowej, natomiast koty niewychodzące cechowały się wyższym poziomem zachowań kuwetowych. Wiek różnicował częstotliwość zachowań łowieckich oraz zachowań zabawowych - koty starsze uzyskały wyższe wyniki niż koty młode i dorosłe. Nie stwierdzono różnic pomiędzy kotami mieszkającymi samotnie i mieszkającymi z innymi zwierzętami. Wyniki zostały zinterpretowane z przytoczoną wcześniej literaturą. Lepsze korzystanie z kuwety u kotów niewychodzących powiązano z jakością środowiska domowego, a przewagę kotów wychodzących w aktywności zabawowej ze stymulacją zewnętrzną i możliwością realizacji zachowań gatunkowych. Omówiono także ograniczenia badania własnego i kierunki dalszych badań.

The domestic cat is one of the most common companion animals, yet its management remains controversial. Decisions about allowing cats to roam are often made intuitively, without reference to scientific evidence. This study examines the relationship between lifestyle (outdoor vs. indoor), behaviour and selected background variables, including cat age and living either alone or with other animals. The research had a cross-sectional design and was conducted with guardians of cats living in Poland. An online questionnaire was completed by 147 guardians aged 15-74 years. The measures included demographic variables (lifestyle, cat age, presence of other animals in the household) and mean scores from behavioural scales. Data from the online survey were analysed using non-parametric tests. Two statistically significant differences between groups were found: outdoor cats showed higher levels of play activity, whereas indoor cats obtained higher scores for litter box behaviour. Age differentiated the frequency of hunting and play – older cats scored higher than young and adult cats. No differences were found between cats living alone and those living with other animals. The results were interpreted in the context of existing literature, linking better litter box use in indoor cats to the quality of the home environment and the higher play activity of outdoor cats to external stimulation and the opportunity to express species-typical behaviours. Limitations and directions for future research are discussed.