Próba poetyki postaci literackiej w prozie Tadeusza Nowaka. O kim się mówi, kim się mówi i kto mówi w „Przebudzeniach”, „Takim większym weselu” i „A jak królem, a jak katem będziesz”

W pracy podjęta została refleksja nad sposobem konstruowania bohatera w utworach Tadeusza Nowaka. Prześledzeniu podlegały postaci: „Przebudzeń”, „Takiego większego wesela” i „A jak królem, a jak katem będziesz”. Dla wywodu kluczowe okazały się trzy pytania, których treść zapożyczono z artykułu „Między poetyką i antropologią postaci: szkic zagadnień” autorstwa Edwarda Kasperskiego. Pierwsze pytanie pozwoliło przyjrzeć się temu, jak postać o sobie mówi, drugie prowadziło do refleksji nad tym, jak postacią się mówi i patrzy, trzecie natomiast sprowokowało do przeprowadzenia analizy, jak o postaci się mówi. Podjęcie próby odpowiedzi uwidoczniło istotne aspekty konstrukcji bohatera utworów Nowaka, a ponadto umożliwiło zestawienie strategii proponowanych przez pisarza ze spektrum technik interpretacji postaci, które przedstawia polska i zagraniczna teoria literatury. W obrębie pierwszego rozdziału rozważono problem autoidentyfikacji i samopoznania bohatera, który zbadano za pomocą takich kategorii metodologicznych jak: wewnętrza autodialogiczność i wieloperspektywiczność oraz podziału bohatera na „ja pierwszoosobowe” i „ja trzecioosobowe”. Tematy te rozpatrywane były w odniesieniu do między innymi bachtinowskiej polifonii głosów czy zagadnienia teorii punktów widzenia oraz spojrzenia, pojętego jako rodzaj techniki poznawczej. W drugiej części wywodu sportretowano postać, nadając jej miano nośnika języka i wzroku. W tej partii tekstu uwaga skupiona była na konstrukcji bohatera-narzędzia przekazu. W ostatnim z fragmentów wywodu poruszono problem typologii bohatera literackiego, w związku z czym zbadano, czy taki sposób ujęcia jest możliwy w kontekście utworów Nowaka. Postać tej prozy rozważano zarówno jako tworzoną przez autora każdorazowo konstrukcję – pojedynczą, autonomiczną postać – jak i jako powtarzalne, podobne do siebie warianty jednego wzorca.