Zaskakująca przedmowa Reymonta

Artykuł dotyczy parametrów i kontekstów jedynej przedmowy, jaka wyszła spod pióra Władysława Stanisława Reymonta. Był to rodzaj wstępu do zbioru impresyjnych miniatur prozą pt. Jak ja to widzę Petera Altenberga (1904) przetłumaczonych przez Aurelię Reymontową. Paratekst ten – bardzo krytyczny i właściwie dezawuujący wydanie utworów wiedeńskiego pisarza – uruchomił, mimo wcześniejszych pozytywnych komentarzy do jego twórczości, falę ostrej krytyki. Sam wstęp Reymonta, zamiast pełnić funkcję prezentacyjno-rekomendującą, ma charakter ironicznej miniatury literackiej, błyskotliwie kostycznej. W artykule m.in. podejmuje się próbę docieczenia przyczyn takiej postawy autora introdukcji, rozważa się jego świadomość poetyki tej formy oraz analizuje się konstrukcję językowo-stylistycznej przedmowy.

This article examines the parameters and contextual framework of the sole foreword authored by Władysław Reymont. The foreword served as an introduction to the collection of impressionistic prose miniatures Wie ich es sehe (Jak ja to widzę) by Peter Altenberg (1904), translated by Aurelia Reymontowa. Functioning as a paratext, the foreword is notably critical and dismissive of the Vienna writer’s work, provoking a wave of severe criticism despite prior generally positive responses to Altenberg’s oeuvre. Rather than performing a conventional presentational or endorsing role, Reymont’s introduction operates as an ironic literary miniature, marked by sharp and incisive wit. The article further explores possible motivations underlying the author’s stance in the foreword, his awareness of the poetics of this literary form, and the linguistic and stylistic construction of the text.