Styl jedzenia w okresie wyłaniającej się dorosłości - związki ze stylem jedzenia z dzieciństwa, postrzeganym stylem jedzenia opiekuna, przyjemnością oraz obecną strukturą gospodarstwa domowego

W pracy podjęto się zbadania związków pomiędzy uważnym oraz problemowym stylem jedzenia osób w okresie wyłaniającej się dorosłości, ich retrospektywnie ocenianym stylem jedzenia z dzieciństwa i stylem jedzenia ich opiekuna z tego okresu. Przeanalizowano również znaczenie charakterystyki obecnej struktury gospodarstwa domowego dla zróżnicowania stylów jedzenia, a także relację stylów jedzenia z przyjemnością w wymiarze ogólnym i żywieniowym. Przeprowadzono kwestionariuszowe badanie internetowe na próbie 148 osób. Wykorzystano Mindful Eating Scale oraz Three Factor Eating Questionnaire (w wersji oryginalnej i zmodyfikowanych), Skalę Przyjemności Snaitha i Hamiltona oraz autorskie pytania dotyczące struktury gospodarstwa domowego i przyjemności żywieniowej.
Analizy wykazały istnienie związków pomiędzy stylami jedzenia w okresie wyłaniającej się dorosłości i stylami jedzenia w dzieciństwie oraz aktualnym stylem jedzenia a stylem jedzenia opiekuna z dzieciństwa. Związek pomiędzy stylem jedzenia z dzieciństwa a stylem jedzenia opiekuna wykazano dla uważnego stylu jedzenia, lecz nie dla problemowego. W kontekście charakterystyki obecnej struktury gospodarstwa domowego, okazało się, że osoby mieszkające samotnie charakteryzowały się najmniej adaptacyjnym stylem jedzenia. Struktura gospodarstwa domowego nie różnicowała siły związków pomiędzy stylami jedzenia. Nie stwierdzono istotnych związków pomiędzy przyjemnością a uważnym ani problemowym stylem jedzenia, z wyjątkiem związku między problemowym stylem jedzenia w dzieciństwie a przyjemnością z jedzenia w tym okresie. Obraz wyników dostarcza podstaw do formułowania wniosków na temat psychologicznych i środowiskowych uwarunkowań sposobu odżywiania się oraz wyznacza szereg przesłanek aplikacyjnych oraz dalszych kierunków badań.

The present study aimed to examine the relationships between mindful and problematic Eating Styles of individuals in Emerging Adulthood, their retrospectively assessed childhood Eating Styles, and the Eating Style of their caregiver during that period. The study also explored the role of the current household structure in differentiating Eating Styles, as well as the relationship between Eating Styles and both general and food-related pleasure. An online questionnaire-based survey was conducted on a sample of 148 participants. The instruments used included the Mindful Eating Scale and Three-Factor Eating Questionnaire (in original and modified versions), the Snaith–Hamilton Anhedonia Scale, and custom-designed questions regarding household structure and food-related pleasure. The analyses revealed associations between Eating Styles in Emerging Adulthood and Eating Styles in childhood, as well as between current Eating Styles and the Eating Style of the childhood caregiver. A relationship between childhood Eating Style and caregiver’s Eating Style was found only in the case of mindful eating, but not problematic eating. With regard to household structure, individuals living alone demonstrated the least adaptive eating patterns. Household structure did not differentiate the strength of the associations between Eating Styles. No significant relationships were found between general or food-related pleasure and either mindful or problematic Eating Styles, with the exception of a link between problematic eating in childhood and the experience of food-related pleasure during that period. The findings provide a basis for drawing conclusions about the psychological and environmental determinants of eating behaviors and related mechanisms. They also offer practical implications for nutritional education and outline potential directions for future research.