Evaluative language and metaphor in the narration and dialogues in the novel The Man Who Was Thursday by G. K. Chesterton

Tematem niniejszej pracy jest analiza słownictwa oceniającego oraz metafor i innych figur retorycznych zawartych w narracji i dialogach w powieści Człowiek, który był Czwartkiem G. K. Chestertona. Praca podzielona jest na dwie części, pierwsza z nich dotyczy zagadnień teoretycznych wykorzystanych w analizie zawartej w drugiej części pracy. Pierwszy rozdział opisuje model punktów widzenia, z których prowadzona jest narracja, opracowany przez B. Uspienskiego uzupełniony obserwacjami R. Fowlera, model oceny wypracowany przez J. R. Martina i D. Rose’a oraz model analizy metafor A. Goatly’ego. Pierwsza część zawiera również rozważania na temat gatunku literackiego powieści Chestertona oraz opis trzech poziomów interpretacji sztuki werbalnej. Druga część pracy zawiera analizę słownictwa oceniającego i metafor z podziałem na narrację i dialogi oraz interpretację symbolicznego poziomu powieści. Analiza dowiodła, że narrator nie jest obiektywny, a wygląd bohaterów odzwierciedla idee, które reprezentują, co powoduje, że negatywna ocena ich powierzchowności współwystępuje z negatywną oceną moralną. Zostały również przedstawione strategie retoryczne bohaterów i narratora oparte między innymi na metaforach i porównaniach. Ponadto wykazano znaczącą rolę słownictwa oceniającego i języka figuratywnego w tworzeniu symbolicznego poziomu interpretacji powieści.

The subject of the present thesis is the analysis of evaluative language, metaphors and other rhetorical devices used in the narration and dialogues in the novel The Man Who Was Thursday by G. K. Chesterton. This thesis is divided into two parts, the first one constitutes the theoretical framework for the analysis conducted in the second part. The first chapter explains B. Uspensky’s model for analysis of point of view in narrative texts accompanied by R. Fowler’s comments, the appraisal model developed by J. R. Martin and D. Rose, and A. Goatly’s model for analysis of metaphors. Moreover, the first part includes a section devoted to the topic of genre of Chesterton’s novel and describes three strata of verbal art. The second part contains the analysis of evaluative language and metaphors conducted separately for the narration and dialogues and discusses the symbolic dimension of the novel. The analysis has proven that the narrator is not objective and the characters’ appearance reflects the ideas they represent, which means that negative personal judgement coincides with negative moral judgement. The analysis has shown the rhetorical strategies used by the characters and the narrator, which are based, inter alia, on metaphors and similes. Furthermore, it has been demonstrated that the evaluative language and metaphors in the novel significantly contributed to create the symbolic level of interpretation.