Wolność, solidarność, opór – zaangażowanie społeczno-polityczne w śpiewanej poezji francuskiej i argentyńskiej

Praca stanowi analizę zaangażowania społeczno-politycznego w argentyńskiej i francuskiej poezji śpiewanej na przykładzie czterech utworów: „Todavía cantamos” Víctora Heredii, „Sólo le pido a Dios” Leóna Gieco, „Ni dieu ni maître” Léo Ferrégo oraz „Ma France” Jeana Ferrata. Poezja śpiewana rozumiana jest jako gatunek, w którym warstwa literacka i muzyczna pozostają w ścisłej relacji, tworząc autonomiczny system komunikacyjny zdolny do wyrażania wartości etycznych i społecznych. Analiza koncentruje się na trzech tytułowych motywach: wolności, solidarności i oporu: Starając się zachować wzajemne sploty kluczowych pojęć. Pierwsza część pracy poświęcona jest teoretycznym podstawom interpretacji: koncepcji literatury zaangażowanej Jeana-Paula Sartre'a, kategorii podziału zmysłowości Jacquesa Rancière'a oraz filozofii muzyki jako symbolizmu niedyskursywnego Susanne K. Langer, a także krótkiej historii argentyńskiej i francuskiej piosenki zaangażowanej. Następnie analizie poddane zostają, kolejno, utwory argentyńskie oraz francuskie, z uwzględnieniem ich kontekstu historycznego: argentyńskiej dyktatury wojskowej lat 1976–1983 oraz przemian społeczno-politycznych Francji lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. W ostatniej części przeprowadzona zostaje komparatystyczna analiza i interpretacja obu tradycji. Ujawnia ona, że mimo różnic w strategiach artystycznych poddane badaniu utwory realizują wspólne zobowiązanie przywracania widzialności i słyszalności wykluczonym oraz rekonfiguracji przestrzeni zmysłowej i etycznej. Pozwala także uwypuklić nierozstrzygalny charakter stawianych w pracy pytań.

The thesis analyses socio-political engagement in Argentine and French sung poetry through four works: Todavía cantamos by Víctor Heredia, Sólo le pido a Dios by León Gieco, Ni dieu ni maître by Léo Ferré, and Ma France by Jean Ferrat. Sung poetry is understood as a genre in which the literary and musical layers remain in close relation, forming an autonomous communicative system capable of expressing ethical and social values. The analysis focuses on three titular motifs — freedom, solidarity, and resistance — while seeking to preserve the mutual entanglements of these key concepts. The first part of the thesis is devoted to the theoretical foundations of interpretation: Jean-Paul Sartre's conception of committed literature, Jacques Rancière's category of the distribution of the sensible, and Susanne K. Langer's philosophy of music as non-discursive symbolism, as well as a brief history of Argentine and French engaged song. The Argentine and French works are then analysed in turn, with attention to their historical contexts: the Argentine military dictatorship of 1976–1983 and the socio-political transformations of France in the 1960s and 1970s. The final part presents a comparative analysis and interpretation of both traditions. It reveals that, despite differences in artistic strategies, the works under study share a common commitment to restoring visibility and audibility to the excluded and to reconfiguring sensory and ethical space. It also serves to highlight the undecidable nature of the questions the thesis raises.