Conceptual blending as a mechanism of creating fictive worlds in selected hard science fiction novels by Arthur C. Clarke. A cognitive linguistic study

Niniejsza rozprawa analizuje wybrane powieści z gatunku hard science fiction autorstwa Arthura C. Clarke'a w celu zbadania, w jaki sposób teoria amalgamatów pojęciowych (Conceptual Blending Theory, CBT) pomaga czytelnikom konceptualizować nowe idee tworzące fikcyjny świat powieści. Rozprawa składa się z dwóch części: dyskusji teoretycznej i analizy wybranych fragmentów tekstu. Część teoretyczna przedstawia pokrótce historię gatunku hard science fiction i szczegółowo omawia teorię amalgamatów pojęciowych zaproponowaną przez Gillesa Fauconniera i Marka Turnera: sam mechanizm tworzenia amalgamatów pojęciowych, ich typologię i ich główne efekty poznawcze. W analitycznej części pracy narzędzia teoretyczne zaproponowane w ramach teorii amalgamatów pojęciowych zastosowane są do analizy wybranych fragmentów z 2001: Odysei kosmicznej (1968) i Spotkania z Ramą (1973). Głównym celem zaproponowanej analizy jest przyjrzenie się, w jaki sposób mechanizm tworzenia amalgamatów pojęciowych może być wykorzystywany do kreatywnego tworzenia całkowicie nowych pojęć tworzących fantastyczne światy w fikcji literackiej, w tym przypadku – w literaturze gatunku hard science fiction.

This thesis examines selected hard science fiction novels by Arthur C. Clarke to investigate how the framework of Conceptual Blending Theory (CBT) helps readers conceptualize novel ideas within a fictional world. The thesis is divided into two main parts: a theoretical discussion and an analytical part. The theoretical part delves into the history of hard science fiction as a genre and discusses in some detail the basic ideas of Gilles Fauconnier and Mark Turner’s CBT: the very mechanism of creating conceptual blends, their typology, and their main cognitive effects. In the analytical part, the theoretical tools provided by CBT are applied to an analysis of selected fragments from 2001: A Space Odyssey (1968) and Rendezvous with Rama (1973). The main goal of this analysis is to investigate how the mechanism of conceptual blending may be used in the creative construction of completely novel ideas, making up fictive worlds in literary discourse, particularly in hard science fiction.