Świadczenia kompleksowe w podatku VAT

Przedmiotem niniejszej pracy jest konstrukcja świadczeń kompleksowych na gruncie podatku od towarów i usług. Istota tych świadczeń sprowadza się do realizacji jednej, gospodarczo spójnej transakcji, która składa się z kilku różnych elementów, traktowanych dla celów podatkowych jako jedno nierozerwalne świadczenie. W opracowaniu poddano ocenie konsekwencje luki legislacyjnej, polegającej na braku definicji legalnej tej instytucji w przepisach unijnych i krajowych. Przeanalizowano ewolucję kryteriów kwalifikacji takich transakcji, opierając się na dorobku orzeczniczym Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz polskich sądów administracyjnych. Rozważaniom poddano zarówno klasyczną relację świadczenia głównego i pomocniczego, jak i konstrukcję świadczeń sui generis, w których poszczególne elementy składowe mają charakter równorzędny.

W pracy zbadano również praktyczne aspekty stosowania tej instytucji w obrocie gospodarczym. Wskazano na korzyści dla przedsiębiorców, obejmujące uproszczenia natury administracyjnej oraz możliwości optymalizacji podatkowej, które zestawiono z ryzykiem zakwestionowania rozliczeń przez organy skarbowe. Ponadto ocenie poddano efektywność instrumentów ochrony prawnej podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem roli wiążących informacji stawkowych oraz interpretacji indywidualnych.

Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że model świadczeń kompleksowych kształtowany niemal wyłącznie przez orzecznictwo nie zapewnia obecnie dostatecznego poziomu pewności prawa i bezpieczeństwa obrotu. Istniejące rozbieżności interpretacyjne uzasadniają potrzebę wprowadzenia definicji świadczenia kompleksowego do przepisów ustawowych. Proponowana regulacja powinna opierać się na wypracowanym przez TSUE kryterium sztuczności podziału transakcji oraz wprost uwzględniać oba występujące w praktyce modele świadczeń złożonych.

The subject of this thesis is the construction of composite supplies under the value added tax. The essence of these supplies comes down to the execution of a single, economically coherent transaction that consists of several different elements, treated for tax purposes as one inseparable supply. The thesis evaluates the consequences of a legislative gap resulting from the lack of a legal definition of this institution in EU and national regulations. The evolution of the criteria for qualifying such transactions was analyzed, based on the case law of the Court of Justice of the European Union and Polish administrative courts. Considerations covered both the classic relationship of a principal and auxiliary supply, as well as the construction of sui generis supplies, in which the individual components are equal.

The thesis also examined the practical aspects of using this institution in business transactions. It pointed out the benefits for entrepreneurs, including administrative simplifications and possibilities of tax optimization, which were contrasted with the risk of tax authorities questioning the settlements. Furthermore, the effectiveness of taxpayers' legal protection instruments was evaluated, with particular emphasis on the role of binding rate information and individual tax rulings.

The conducted analysis leads to the conclusion that the model of composite supplies shaped almost exclusively by case law does not currently ensure a sufficient level of legal certainty and safety of trade. Existing interpretation discrepancies justify the need to introduce a definition of a composite supply into statutory regulations. The proposed regulation should be based on the criterion of the artificiality of dividing a transaction developed by the CJEU and directly include both models of composite supplies occurring in practice.