Konstruowanie sacrum – Synaj w imaginarium chrześcijan późnego antyku.

Praca analizuje mechanizmy, które służyły sakralizacji góry Synaj i jej otoczenia w okresie późnego antyku (od VI do IX wieku). Jej celem jest rekonstrukcja strategii dyskursywnych, które przekształciły peryferyjny obszar Cesarstwa Rzymskiego w jedno z najsłynniejszych centrów pielgrzymkowych epoki i centralne miejsce chrześcijańskiego uniwersum. Autorka posługuje się paradygmatem „wynajdywania tradycji”, który oznacza celowe kreowanie przeszłości w celu ustalenia i legitymizacji chrześcijańskiej tożsamości w regionie. Chrystianizacja była dokonywana przez nałożenie nowotestamentowej siatki pojęć na starotestamentową topografię, co tworzyło unikalny ideologiczny palimpset. Mnisi reinterpretowali przez chrześcijańską soczewkę postacie i toponimy biblijne, za pomocą rytuału aktualizując wydarzenia starotestamentowe w teraźniejszości. Tradycja męczeńska uprawomocniała chrześcijański status przestrzeni. Mieszkające tam wspólnoty monastyczne przez codzienną modlitwę i ascezę zmieniały niegościnną pustynię w Miasto Boże. Ontologicznie przekształcona, surowa górska przestrzeń stawała się również miejscem doświadczenia teofanii. Wiele ze strategii narracyjnych było używanych jednocześnie, w ramach jednego tekstu. Uzupełniały się one wzajemnie i konstruowały uniwersalny, silny przekaz, który został utrwalony w wyobraźni chrześcijan późnego antyku

This work analyzes the mechanisms that served the sacralization of Mount Sinai and its surroundings during Late Antiquity (from the 6th to the 9th century). Its objective is to reconstruct the discursive strategies that transformed a peripheral area of the Roman Empire into one of the era's most famous pilgrimage centers and a pivotal locus of the Christian universe. The author employs the invention of tradition paradigm, which entails the deliberate creation of a past to establish and legitimize Christian identity in the region. Christianization was achieved by overlaying a New Testament conceptual framework onto Old Testament topography, thereby creating a unique ideological palimpsest. Monks reinterpreted biblical figures and toponyms through a Christian lens, utilizing ritual to actualize Old Testament events in the present. The martyrological tradition legitimized the space's Christian status. Through daily prayer and asceticism, the monastic communities residing there transformed the inhospitable wilderness into a City of God. Ontologically altered, the harsh mountainous landscape also became a site for experiencing theophany. Many of these narrative strategies were deployed simultaneously within a single text. They complemented one another, constructing a universal, powerful message that became firmly anchored in the imagination of Late Antique Christians.