Doniesienia medialne na temat zabójstw suicydalnych: analiza z perspektywy rekomendacji dotyczących informowania o zachowaniach samobójczych

Poniższa praca analizuje, w jaki sposób polskie media opiniotwórcze przedstawiają zjawisko zabójstw suicydalnych, odnosząc się do krajowych wytycznych dotyczących odpowiedzialnego informowania o zachowaniach samobójczych. Głównym celem pracy jest próba scharakteryzowania zjawiska zabójstwa suicydalnego, sprawdzenie czy media przestrzegają wytycznych minimalizujących efekt Wertera oraz czy sposób informowania o zabójstwie suicydalnym jest różny w zależności od medium. Na potrzeby badania opracowano matrycę służącą do analizy artykułów prasowych. W pierwszej części pracy omówiono teoretyczne podstawy zjawisk samobójstwa, w tym definicje, dane statystyczne oraz czynniki ryzyka i ochronne. Rozdział zawiera także przegląd działań profilaktycznych oraz opis efektów Wertera i Papageno. Druga część pracy skupia się na zjawisku zabójstwa suicydalnego, przedstawiając terminologię, charakterystykę oraz próby osadzenia tego zjawiska w polskim kontekście prawnym. Badania własne, omówione w trzeciej części pracy, przeprowadzono na bazie analizy treści wybranych artykułów prasowych opisujących przypadki polskich zabójstw suicydalnych z 2023 roku. Analiza obejmowała cztery etapy: dobór mediów, przegląd doniesień medialnych o zabójstwach suicydalnych, wybór przypadków zabójstw suicydalnych do dalszych analiz oraz celowy wybór artykułów prasowych opisujących wybrane zdarzenie. Wyniki wskazują, że w Polsce w 2023 doszło do 19 zdarzeń zabójstw suicydalnych. Częściej sprawcami byli mężczyźni, którzy zabijali swoje dziecko lub partnerkę poprzez zadanie ran kłutych lub ciętych, a następnie popełniali samobójstwo przez powieszenie. Z analizy wynika również, że większość rekomendacji dotyczących opisu zachowań samobójczych w kontekście zabójstwa suicydalnego nie było spełnianych przez opiniotwórcze media, które nie różniły się istotnie statystycznie między sobą. Wyniki pracy mogą stanowić podstawę do dalszych badań nad zjawiskiem zabójstwa suicydalnego, a także do opracowania skuteczniejszych strategii współpracy z specjalistów z zakresu suicydologii z mediami.

The following thesis analyzes how Polish opinion-forming media portray the phenomenon of homicide-suicides, referencing national guidelines for responsible reporting on suicidal behaviors. The main objective of the study is to characterize the phenomenon of suicidal homicide, assess whether media adhere to guidelines aimed at minimizing the Werther effect, and determine whether reporting on homicide-suicides differs depending on the medium. For this purpose, a matrix was developed to analyze press articles. The first part of the thesis discusses the theoretical foundations of suicide-related phenomena, including definitions, statistical data, as well as risk and protective factors. This chapter also reviews preventive measures and describes the Werther and Papageno effects. The second part focuses on homicide-suicides, presenting its terminology, and characteristics, and attempts to contextualize the phenomenon within Polish legal frameworks. The research, outlined in the third part of the thesis, was based on content analysis of selected press articles describing cases of suicidal homicides in Poland in 2023. The research involved four stages: selection of media outlets, review of media reports on homicide-suicides, identification of specific homicide-suicides cases for further analysis, and the purposeful selection of press articles describing the chosen incidents. The findings indicate that 19 suicidal homicide incidents occurred in Poland in 2023. The perpetrators were more often men who killed their children or partners by inflicting stab or cut wounds and subsequently committed suicide by hanging. The analysis also revealed that most recommendations for reporting suicidal behaviors in the context of homicide-suicides were not followed by opinion-forming media, with no statistically significant differences between the press. The results of the study may serve as a basis for further research on homicide-suicides and for developing more effective strategies for collaboration between specialists in suicidology and the media.