Johann Wolfgang Goethes "Faust I" in polnischen Uebersetzungen des XX. Jahrhunderts - vergleichende Analyse

Das Ziel dieser Studie bestand darin, die polnischen Übersetzungen des Faust I zu interpretieren und zu vergleichen. Der komparatistischen Analyse wurden sowohl die literarischen Konzepte, als auch die ästhetische Komposition unterzogen. Im zweitem Kapitel ist auf die Frage der Spezifik des literarischen Kunstwerkes und der literarischen Übersetzung eingegangen. Jedes literarische Kunstwerk wie seine Übertragung sind für sich neue Gattungen, die in der Wechselbeziehung stehen. Die Übersetzung befindet sich „neben” dem Original, nicht „anstatt”. Sie kreiert „dieselbe andere Wirklichkeit”. Darauf folgen die Analysen. Im Kapitel 3 und 4 dieser Abhandlung wurden Inhaltsplan (Verbildlichungdimension) und Form als Mittel der Intertextualität (Versformen, Reimstrukturen) untersucht. Transformiert ist nicht nur der Inhalt, sondern das, was sein Gefühls- und Erkenntnisentsprechung ist (ontologischer Art). Hier besteht Schwierigkeit: die Konnotationen, die das Werk erweckt, sind schwer zu enträtseln. Neben den auf den ersten Blick feststellbaren Konnotationen existieren noch diese, die im Spannungsfeld zwischen dem Text und dem Leser entstehen, diese die schwer zu strukturalisieren sind, die sich in ein bestimmtes Schema nicht einpassen. Abschließend gilt es besonders die Tatsache hervorzuheben, dass die polnischen Übersetzungen als Interpretation, als assimilierender Casus betrachtet werden. Celem dysertacji jest zaprezentowanie całościowej analizy semantycznej i formalnej (estetycznej) "Fausta I" oraz polskich dwudziestowiecznych przekładów. Realizacja tego celu pozwoliła na stworzenie systematycznego i wyczerpującego opisu idei, fenomenów, zjawisk rzeczywistości przedstawionej i paradygmatów estetycznych w tekście wyjściowym oraz jego polskich transformacjach, wraz z ich wzajemnymi relacjami intertekstualnymi oraz wyodrębniła przekład literacki jako autonomiczny gatunek literacki. Niniejsza praca pokazuje, jak przekład literacki istnieje „obok” oryginału i „obok” innych przekładów w serii przekładowej na zasadzie wykonania utworu muzycznego. Przekład nie istnieje zatem „zamiast”, lecz jest kontynuacją oryginału, każdorazowo stwarza na nowo rzeczywistość oryginału i za każdym razem mamy „inny – ten sam” utwór, „inną – tę samą” realność i w końcu różnorodność w jedności. Fakt ten świadczy o tym, że przekład rzadko bywa transparentny.