Jakuckie prace Wacława Sieroszewskiego w kontekście przemian świadomości narodowej Sacha (Jakutów)

Przedstawiona praca w zakresie kulturoznawstwa pt. „Jakuckie prace Wacława Sieroszewskiego w kontekście przemian świadomości narodowej Sacha (Jakutów)”, analizuje twórcze dziedzictwo Wacława Sieroszewskiego dotyczące kultury Sacha, ujęte w kontekście trwającego ponad dwa wieki procesu przeobrażenia świadomości kolejnych pokoleń Jakutów. Celem było ukazanie perspektywy, która różniłaby się od dotyc hczasowych koncept ualizacji twórczości polskiego pisarza oraz pozwoliłaby dostrzec możliwości nowych pogłębionych interpretacji interdyscyplinarnej spuścizny autora powieści Dwunastu lat w kraju Jakutów. Takie podejście jest przydatne dla współczesnych badań kultury Sacha, obejmujących pogranicza wielu dyscyplin – kulturoznawstwa, etnografii, historii, psychologii, literatury, orientalistyki, antropologii i językoznawstwa. Przez wizje badacza własnej kultury autor analizuje materiały poświęcone kulturze Jakutów – zgromadzon ych i opracowanych przez badaczy - obcokrajowców z przełomu XIX - XX wieku – dokonanych z perspektywy insidera (zaangażowanego podmiotu). Należy zauważyć, że jest to pierwsza synteza spuścizny pisarskiej Sieroszewskiego dokonana w języku polskim przez badaczkę jakucką (znaczenie kategorii „native”). Praca stara się przybliżyć skomplikowaną i niejednorodną naturę kulturowych i cywilizacyjnych konwersacji, żeby następne przedstawić zachowaną kulturową odmienność narodu Sacha, która dąży we współczesności do dialo gu na pograniczach kultur i cywilizacji. W rozprawie doktorskiej analizowana jest specyfika postrzegania rosyjskiej kolonizacji jakuckim społeczeństwem, chociaż sam proces kolonizacji nie jest w centrum uwagi badawczej. W pracy również został zastosowany d yskurs postkolonialny, który jest istotnym polem do dekolonizacji umysłowej, tzn. procesu usunięcia „imperium z umysłów". Doktorantka dla przeprowadzenia analizy spuścizny polskiego pisarza na jakucką tematykę wychodziła z założenia , że głównym celem twórc zości Wacława Sieroszewskiego była krytyka imperializmu, kolonializmu oraz sformułowanie haseł niepodległościowych, przynajmniej w zakresie kulturowym. Badanie spójnego rozwoju tradycyjnego jakuckiego społeczeństwa pozwala lepiej prześledzić ciągłość międ zy przeszłością a teraźniejszością. Główną problemem było rozważenie zebranych przez Wacława Sieroszewskiego danych z punktu widzenia współczesnej nauki, ponieważ przez długi czas jakuckie pracy Sieroszewskiego byli analizowane przez pryzmat teorii i metod ologii XIX wieku. Dopiero rozpatrzenie tego problemu wobec innych czynników historycznych oraz kompleksowej analizy źródeł pozwoliły uzasadnić współczesną rolę jego prac.

Dissertation with topic “Yakutian works by Wacław Sieroszewski in the context of the transformation of Sacha (Yakuts) national consciousness ” presented in the field of cultural studies. This piece attempts to analyse Wacław Sieroszewski's body of work on Sacha culture, within the context of the transformation of the consciousness of successive generations of Yakutians over two centuries. The aim was to present a perspective that would differ from the existing conceptualizations of this Polish writer's work, and would al low us to see the possibility of new interpretations of the interdisciplinary heritage of the author’s book “ Twelve year in the Yakut country ”, 1900. This approach is useful for the study of contemporary Sacha culture, including the overlapping of many dis ciplines -cultural studies, ethnography, history, psychology, literature, oriental studies, anthropology and linguistics. From the insider's native perspective the author analyses the materials devoted to Sacha culture as collected and compiled in this late nineteenth century exile's research. It should be noted that this is the first analysis of Sieroszewski's writing heritage in the Polish language by a Yakutian researcher (that is to say, from the perspective of a "n ative" in the colonial context). This academic project seeks to balance the complex, heterogeneous nature of colonialist narratives against the ongoing struggle of the Sacha for effective dialogue on the cutting edge of post - colonialist territorial realit y. This dissertation attempts to analyse the contemporary and current perception of Russian influence, although the process of colonization is not the centre of attention research. The work has also used postcolonial discourse, which is an important aspec t of supposed “mental decolonisation” (or the mental process of removal of “Empire”. This PhD study analysing the Yakutian legacy of the Polish writer's themes emerged from the assertion that the main goal of Wacław Sieroszewski works was the criticism of imperialism and colonialism, the formulation of themes of cultural independence.