Stres i wypalenie zawodowe badanych opiekunów zastępczych: strategie radzenia sobie ze stresem oraz rola wsparcia instytucjonalnego

Niniejsza praca poświęcona jest analizie stresu, wypalenia zawodowego oraz strategii radzenia sobie ze stresem wśród opiekunów zastępczych. W pierwszym rozdziale definiuję system pieczy zastępczej oraz opisuję znaczenie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Następnie przedstawiam charakterystykę rodzinnego systemu pieczy zastępczej. Rozdział drugi poświęcam omówieniu pojęć stresu, wypalenia zawodowego oraz sposobów radzenia sobie ze stresem. W rozdziale trzecim opisuję zastosowaną metodologię badań. Podstawą analiz była metoda badań mieszanych, oparta na wynikach ankiety (n=55) oraz pogłębionych wywiadów jakościowych (n=5). Objawy wypalenia zawodowego wystąpiły u ponad połowy respondentów. Głównymi czynnikami stresogennymi w rodzinach badanych opiekunów zastępczych okazały się: brak czasu, trudne zachowania dzieci, obciążające kontakty z rodziną biologiczną oraz trudności w relacjach z instytucjami. Profesjonalną formą wsparcia psychologicznego, z której najczęściej korzystali respondenci, były grupy wsparcia skierowane do opiekunów zastępczych. Do najczęściej stosowanych strategii radzenia sobie ze stresem należały: kontakty z innymi opiekunami zastępczymi, rozmowy z rodziną lub przyjaciółmi oraz samokształcenie poprzez udział w szkoleniach i warsztatach.

This thesis is devoted to the analysis of stress, occupational burnout, and coping strategies among foster caregivers. The first chapter defines the foster care system and discusses the significance of the Act of 9 June 2011 on Supporting the Family and the Foster Care System. It also presents the characteristics of the family-based foster care system. The second chapter focuses on the concepts of stress, occupational burnout, and coping strategies. The third chapter describes the research methodology applied in the study.

The analysis was based on a mixed-methods approach combining survey data (n=55) with in-depth qualitative interviews (n=5). Symptoms of occupational burnout were observed in more than half of the respondents. The main stressors identified among foster families included lack of time, difficult child behaviors, burdensome contact with biological families, and challenges in relations with institutions. The most frequently used form of professional psychological support was participation in support groups dedicated to foster caregivers. The coping strategies most commonly employed by the participants included contact with other foster caregivers, conversations with family or friends, and self-education through participation in training sessions and workshops.