Metody unikania podwójnego opodatkowania

Niniejsza praca dokonała dogmatyczno-prawnej analizy mechanizmów unikania międzynarodowego podwójnego opodatkowania w świetle standardów Modelowych Konwencji OECD i ONZ oraz Konwencji Wielostronnej (MLI). Szczególną uwagę poświęcono operacyjnej mechanice metody kredytu podatkowego i metody zwolnienia. Badanie polskiej praktyki legislacyjnej na gruncie ustaw o PIT i CIT, wsparte analizą linii orzeczniczej sądów administracyjnych z lat 2025-2026, potwierdziło hipotezę o narastającym fiskalizmie i asymetrii w relacji podatnik-państwo. Wykazano, że krajowy proces uszczelniania systemu prowadzi do nadmiernego obciążenia rezydentów realizujących legalną aktywność transgraniczną. Zjawisko to materializuje się przede wszystkim poprzez drastyczne ograniczenie ulgi abolicyjnej oraz restrykcyjną wykładnię pojęć traktatowych przez organy skarbowe. W rezultacie obecny reżim podatkowy narusza fundamentalne zasady sprawiedliwości fiskalnej oraz neutralności międzynarodowego obrotu kapitałowego.

This paper provides a dogmatic and legal analysis of the mechanisms for avoiding international double taxation in light of the OECD and UN Model Tax Conventions and the Multilateral Convention (MLI). Particular attention is paid to the operational mechanics of the tax credit and exemption methods. An examination of Polish legislative practice under the Personal Income Tax (PIT) and Corporate Income Tax (CIT) Acts, supported by an analysis of administrative court case law from 2025-2026, confirmed the hypothesis of increasing fiscalism and asymmetry in the taxpayer-state relationship. It was demonstrated that the domestic process of tightening the system leads to an excessive burden on residents pursuing legal cross-border activity. This phenomenon is materialized primarily through a drastic reduction in the tax abatement allowance and a restrictive interpretation of treaty concepts by tax authorities. As a result, the current tax regime violates the fundamental principles of fiscal justice and the neutrality of international capital transactions.