O sabor da herança. Dziedzictwo żywnościowe Portugalii na podstawie produktów z oznaczeniem ChOG

Celem niniejszej pracy jest ukazanie żywności jako dziedzictwa kulturowego Portugalii w kontekście przestrzennym. Praca charakteryzuje kuchnię tego kraju, a także omawia czynniki, które w przeszłości ją kształtowały. Ze względu na bogactwo kuchni tego kraju w różnorodne dania, praca opiera się na liście produktów posiadających certyfikat Chronione Oznaczenie Geograficzne. Autor skartował wszystkie produkty posiadające ten certyfikat w podziale na rodzaj produktu (przetwory mięsne, mięsa i podroby jadalne, owoce, pieczywa cukiernicze i pozostałe), odnosząc je do granic administracyjnych gmin i dystryktów, oraz regionów NUTS 2. Badania wykazały, że dwie najliczniejsze kategorie certyfikowanych produktów to przetwory mięsne oraz mięsa i podroby jadalne. Żadne z ryb i owoców morza nie znajdują się na liście produktów co jest pewnego rodzaju sprzecznością z charakterem kuchni portugalskiej. Rozmieszczenie produktów jest nierównomierne, gdyż są one w głównej mierze produkowane w centralnej części kraju oraz wzdłuż granicy z Hiszpanią. Są to regiony rolnicze i biedniejsze. Produkty certyfikowane są również nośnikiem związków z regionem - warunki klimatyczne są elementem warunkującym produkcję produktów w regionach, a związki historyczno-kulturowe są przyczynami wykorzystywania składników oraz popularności danych produktów. Sprawia to, że produkty z ChOG wpisują się w definicję heritage food.

The aim of this study is to present food as the cultural heritage of Portugal in a spatial context. The thesis characterizes the country's cuisine and discusses the factors that have shaped it in the past. Due to the rich variety of dishes in Portuguese cuisine, the study is based on the list of products bearing the Protected Geographical Indication (PGI) certification. The author mapped all products holding this certificate, broken down by product type (processed meats, meat and edible meat offal, fruit, pastries and confectionery, and others), relating them to the administrative boundaries of municipalities, districts, and NUTS 2 regions. The research revealed that the two largest categories of certified products are processed meats, alongside meat and edible offal. Neither fish nor seafood is included on the product list, which is somewhat of a contradiction to the character of Portuguese cuisine. The spatial distribution of the products is uneven, as they are primarily produced in the central part of the country and along the border with Spain. These are agricultural and poorer regions. Certified products also serve as carriers of regional ties - climatic conditions are a determining factor for production in these regions, while historical and cultural ties explain the use of specific ingredients and the popularity of given products. This aligns PGI products with the definition of heritage food.