Oswajanie tymczasowości. Studium praktyk bycia ,,u siebie” najemców powyżej 35. roku życia wynajmujących mieszkania w Warszawie

Niniejsza praca analizuje doświadczenia mieszkaniowe najemców powyżej 35. roku życia w Warszawie. Celem badań była rekonstrukcja subiektywnego poczucia „bycia u siebie” oraz analiza praktyk oswajania tymczasowości. W części analitycznej przyglądam się współczesnej sytuacji osób wynajmujących mieszkania w Polsce, napięciom na polu dźwiękowym oraz emocjonalny. Przyjęta w pracy krytyczna perspektywa badawcza pozwoliła mi na osadzenie analiz w szerokim kontekście socjologii zamieszkiwania oraz socjologii miejsca z uwzględnieniem antropologii dźwięku i socjologicznego modelu komfortu. Badanie miało charakter jakościowy eksploracyjny. Przeprowadziłam dziewięć wywiadów ustrukturyzowanych. Analiza zebranego materiału wykazała, że „bycie u siebie” ulega redefinicji z kategorii materialno-prawnej staje się stanem psychologicznym o charakterze relacyjnym. Kluczowymi barierami ,, poczucia siebie w danym miejscu” są ograniczenia finansowe, kryzys sprawstwa i naruszanie prywatności przez audiosferę. Głównymi taktykami ,,oswajania” mieszkania stosowanymi przez osoby badane były: transformacja przestrzeni do potrzeb jej użytkowników, „wchodzenie w lokalność miejsca” oraz wymuszony minimalizm. Zarówno badania empiryczne, jak i literatura przedmiotu wykazują, że najem to proces wyczerpującej pracy emocjonalnej zmierzającej do odzyskania podmiotowości przez najemców.

This study analyzes the housing experiences of tenants over the age of 35 in Warsaw. The aim of the research was to reconstruct the subjective sense of being at home” and to analyze practices of coming to terms with temporariness. In the analytical section, I examine the current situation of people renting apartments in Poland, as well as tensions in the auditory and emotional spheres. The critical research perspective adopted in this study allowed me to situate my analysis within the broader context of the sociology of dwelling and the sociology of place, taking into account the anthropology of sound and the sociological model of comfort. The study was qualitative and exploratory in nature. I conducted ten interviews. Analysis of the collected data revealed that being at home” is being redefined from a material-legal category into a relational psychological state. The key barriers to “feeling at home in a given place” are financial constraints, a crisis of agency, and the invasion of privacy by the audiosphere. The main strategies for making the home one’s own” employed by the participants were: adapting the space to the needs of its users, immersing oneself in the local character of the place,” and forced minimalism. Both empirical research and the relevant literature show that renting is a process involving intense emotional labor aimed at restoring tenants’ agency.