El impacto socioambiental del cultivo ilícito de coca en la Amazonía peruana y las estrategias para contrarrestar implementadas bajo los mandatos presidenciales de Ollanta Humala, Pedro Pablo Kuczynski y Dina Boluarte

Praca poświęcona jest temu, w jaki sposób nielegalna uprawa koki wpływa na Amazonię peruwiańską oraz jakie strategie wdrożyły rządy Ollanty Humali, Pedro Pablo Kuczynskiego i Diny Boluarte w celu przeciwdziałania temu zjawisku. W pracy zastosowano metodę porównawczą oraz analizę dokumentów, aby uwydatnić podobieństwa i różnice w politykach wobec uprawy koki realizowanych przez wspomniane rządy Peru. Na podstawie analizy literatury przedmiotu stwierdzono występowanie poważnych skutków środowiskowych, w tym wylesienia, utraty bioróżnorodności oraz zanieczyszczenia. W pracy podkreśla się również skutki społeczne, jak przymusowe przesiedlenia, konflikty terytorialne oraz naruszanie praw ludów tubylczych. Ponadto analizowana jest rola, jaką odgrywają społeczności rdzenne i ich organizacje w obronie swoich terytoriów przed nielegalnymi gospodarkami i politykami państwowymi. Porównawcze spojrzenie na strategie wspomnianych rządów pokazuje, że wciąż skupiają się one na działaniach związanych z eradykacją i militaryzacją, co przyniosło ograniczone rezultaty w zakresie zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa społecznego. Autorka dochodzi do wniosku, że skuteczna ochrona Amazonii przed skutkami nielegalnych upraw koki wymaga aby rząd peruwiański przestał postrzegać społeczności rdzenne jako przeszkodę i zaczął wspierać ich rolę jako instytucji mających kluczowe znaczenie dla obrony i zrównoważonej gospodarki na swoich terytoriach. Tylko wtedy uda się skutecznie zmierzyć z wyzwaniami, jakie niesie ze sobą narkobiznes i uprawa koki w peruwiańskiej dżungli.

The study is dedicated to examining how the illegal cultivation of coca affects the Peruvian Amazon and what the strategies were implemented by the governments of Ollanta Humala, Pedro Pablo Kuczynski and Dina Boluarte in order to counter this phenomenon. The research employed a comparative method and document analysis to highlight the similarities and differences in the coca cultivation policies carried out by the aforementioned Peruvian governments. Based on the analysis of the literature, the existence of serious environmental effects was observed, including deforestation, loss of biodiversity and pollution. The study also emphasizes the social impacts, such as forced displacement, territorial conflicts and the violation of Indigenous peoples’ rights. In addition, it examines the role played by native communities and their organizations in defending their territories against illegal economies and state policies. The comparative perspective on the strategies of the aforementioned governments shows that they continue to focus on actions related to eradication and militarization, which has produced limited results in terms of sustainability and social security. The author concludes that the effective protection of the Amazon from the effects of illegal coca cultivation requires the Peruvian government to stop perceiving Indigenous communities as an obstacle and instead begin to support their role as institutions of key importance for the defense and sustainable management of their territories. Only then will it be possible to effectively confront the challenges posed by drug trafficking and coca cultivation in the Peruvian jungle.

El trabajo está dedicado a analizar de qué manera el cultivo ilegal de coca afecta a la Amazonía peruana y qué estrategias implementaron los gobiernos de Ollanta Humala, Pedro Pablo Kuczynski y Dina Boluarte con el fin de contrarrestar este fenómeno. En la investigación se empleó el método comparativo y el análisis documental para resaltar las similitudes y diferencias en las políticas hacia el cultivo de coca llevadas a cabo por dichos gobiernos del Perú. Con base en el examen de la literatura especializada, se constató la existencia de graves consecuencias ambientales, incluyendo la deforestación, la pérdida de biodiversidad y la contaminación. El estudio también subraya los impactos sociales, como el desplazamiento forzado, conflictos territoriales y la violacion de derechos de los pueblos indígenas. Además, se analiza el papel que desempeñan las comunidades nativas y sus organizaciones en la defensa de sus territorios contra economías ilegales y políticas estatales. La mirada comparativa sobre las estrategias de los gobiernos mencionados muestra que estas siguen centrándose en acciones vinculadas a la erradicación y la militarización, lo que ha tenido resultados limitados en cuanto a sostenibilidad y seguridad social. La autora concluye que la protección efectiva de la Amazonía frente a los efectos del cultivo ilegal de coca requiere que el gobierno peruano deje de percibir a las comunidades indígenas como un obstáculo y empiece a apoyar su papel como instituciones clave para la defensa y la gestión sostenible de sus territorios. Sólo entonces será posible abordar de manera efectiva los retos que presenta el narcotráfico y el cultivo de coca en la selva peruana.