FOTOGRAFIA LOTNICZA JAKO NARZĘDZIE DO IDENTYFIKACJI KOPALNYCH POLIGONÓW MROZOWYCH – PRZEGLĄD LITERATURY

Artykuł dotyczy wykorzystania fotografii lotniczej jako narzędzia pomocnego w identyfikacji kopalnych poligonów mrozowych i ma charakter przeglądu literatury. W Polsce badania dotyczące tego tematu prowadzone są od lat siedemdziesiątych XX wieku i w większości obejmowały obszar Wielkopolski (teren młodoglacjalny), gdzie kliny wytworzone zostały w glinie zwałowej zlodowacenia Wisły i wypełnione zostały osadem piaszczystym. W celu ujęcia zagadnienia w szerszym aspekcie autorzy przytaczają również przykłady i metody, które zostały zastosowane na innych obszarach poza granicami Polski. Obecność obiektów antropogenicznych (współczesnych i archeologicznych) utrudnia niekiedy wykrycie poligonów mrozowych. W sprzyjających warunkach uwilgotnienia gleby i użytkowania terenu, fotografia lotnicza oparta na rejestracji promieniowania widzialnego ułatwia kartowanie zasięgu kopalnych struktur mrozowych świadczących o występowaniu plejstoceńskiej wieloletniej zmarzliny.

The article is a literature review concerning the use of aerial photography in identifying fossil frost polygons. In Poland, research on this topic has been conducted since the 1970s and concentrated in Wielkopolska (a young-glacial area), where sand wedges formed in the glacial till of Wisła Glaciation. In order to cover the issue in a broader sense, the authors also provide examples and methods that have been applied in other areas of outside Poland. The presence of anthropogenic objects (modern and archaeological), sometimes makes it difficult to detect frost polygons. Under favorable conditions for soil moisture and land use, aerial photography based on visible radiation facilitates the mapping of fossil frost structures that indicate the occurrence of Pleistocene permafrost.