Między dokumentem a literaturą. Reportaż jako opis rzeczywistości na podstawie autorskiego tekstu

Praca koncentruje się na analizie reportażu jako gatunku literacko-dokumentalnego, sytuującego się na pograniczu literatury i dziennikarstwa. W części teoretycznej przedstawiono zarys historii reportażu, jego definicje i miejsce w tradycji literackiej, a także omówiono specyfikę reportażu wojennego i jego wymiar etyczny. Analizowane są mechanizmy narracyjne, językowe i stylistyczne, które pozwalają autorom oddawać zarówno rzeczywistość faktograficzną, jak i emocjonalną prawdę bohaterów. W części praktycznej opisano proces powstawania autorskiego reportażu: od pracy nad koncepcją i strukturą tekstu, poprzez spotkania z bohaterką i gromadzenie materiału, aż po decyzje dotyczące stylu, języka i formy narracyjnej. Praca ukazuje wyzwania związane z tworzeniem reportażu, takie jak odpowiedzialność wobec bohatera, dobór perspektywy narracyjnej oraz balansowanie między dokumentalnością a literackością. Integralnym elementem pracy jest autorski reportaż Miejsca, których nie ma, poświęcony doświadczeniu wojny i uchodźstwa. Tekst stanowi studium indywidualnej historii uchodźczyni wojennej, a zarazem próbę uchwycenia uniwersalnego wymiaru przymusowej migracji. Reportaż ten ilustruje teoretyczne rozważania, ukazując, w jaki sposób literatura faktu może pełnić rolę zarówno świadectwa, jak i interpretacji rzeczywistości.

The work focuses on the analysis of reportage as a literary-documentary genre, situated at the intersection of literature and journalism. The theoretical section presents an outline of the history of reportage, its definitions, and place in literary tradition, and also discusses the specificity of war reportage and its ethical dimensions. It analyzes the narrative, linguistic, and stylistic mechanisms that allow authors to convey both the factual reality and the emotional truth of their characters. The practical section describes the process of creating an original reportage: from working on the concept and structure of the text, through meetings with the protagonist and gathering material, to decisions regarding style, language, and narrative form. The work highlights the challenges associated with creating reportage, such as responsibility towards the protagonist, choosing a narrative perspective, and balancing between documentary and literary aspects. An integral element of the work is the author's reportage, Places that are not there, devoted to the experience of war and exile. This text is a study of the individual story of a war refugee and, at the same time, an attempt to capture the universal dimension of forced migration. This reportage illustrates theoretical considerations, demonstrating how nonfiction can serve as both testimony and interpretation of reality.