Użytkowanie czatów opartych na sztucznej inteligencji przez dziecko a bezpieczne praktyki rodzicielskie online oraz uważność rodzicielska

Dynamiczny rozwój technologii cyfrowych od dłuższego czasu rodzi pytania o jego psychologiczne konsekwencje. Najnowszą i najszybciej rozszerzającą się na wiele aspektów ludzkiego życia jest sztuczna inteligencja, w tym czaty konwersacyjne na niej oparte, lub w skrócie chatboty. Celem niniejszej pracy jest zbadanie użytkowania chatbotów jako narzędzia do wyrażania myśli i pomysłów oraz jako substytutu kontaktu z drugim człowiekiem, z uwzględnieniem uważności, w tym uważności rodzicielskiej oraz bezpiecznych praktyk rodzicielskich online. Przeprowadzono dwa badania kwestionariuszowe. Badanie nr 1 (N=43) obejmuje rodziców dzieci w wieku 7-11 lat i koncentruje się na uważności rodzicielskiej, stosowanych bezpiecznych praktyk rodzicielskich online i korzystania z czatów konwersacyjnych przez dzieci. Badanie nr 2 (N=111) dotyczy młodych dorosłych i analizuje związki między uważnością, retrospektywnie ocenianymi bezpiecznymi praktykami rodzicielskimi oraz własnym korzystaniem z tych czatów. Badanie nr 1 nie potwierdza korelacji uważności rodzicielskiej ze stosowaniem bezpiecznych praktyk rodzicielskich online. Nie znaleziono potwierdzenia, że bezpieczne praktyki rodzicielskie online wpływają na korzystanie przez dziecko z chatbotów poprzez uważność rodzicielską. Wyniki badania nr 2 wskazują, że osoby o niższym poziomie uważności częściej traktowały czaty oparte na sztucznej inteligencji jako substytut kontaktu z drugim człowiekiem, co jest zgodne z teorią kompensacyjnego korzystania z internetu. Nie udowodniono natomiast związku między uważnością a korzystaniem z czatów konwersacyjnych w celach autoekspresji. Badanie ujawnia także różnice w ocenach częstotliwości stosowania bezpiecznych praktyk rodzicielskich online między grupą rodziców a grupą dorosłych, z wyższymi średnimi w grupie rodziców. Uzyskane wyniki potwierdzające, że osoby młodsze częściej korzystają z czatów opartych na sztucznej inteligencji, są zgodne z poprzednimi badaniami. Badanie otwiera kierunki dalszych analiz w tematyce chatbotów oraz podkreśla rolę uważności w profilaktyce kompensacyjnego korzystania z nowych technologii.

The dynamic development of digital technologies has long raised questions about their psychological consequences. The most recent and rapidly expanding technology influencing many aspects of human life is artificial intelligence, including conversational chatbots. The aim of this study is to examine the use of chatbots as a tool for expressing thoughts and ideas, as well as their role as a substitute for human conversatio, while taking into account mindfulness, parental mindfulness, and safe online parenting practices. Two questionnaire-based studies were conducted. Study 1 (N = 43) involved parents of children aged 7-11 and focused on parental mindfulness, the application of safe online parenting practices, and children's use of AI chatbots. Study 2 (N = 111) concerned young adults and focused on the relationships between mindfulness, retrospectively assessed safe online parenting practices and their own use of AI chatbots. Study 1 did not confirm a correlation between parental mindfulness and the implementation of safe online parenting practices. No evidence was found that safe online parenting practices influence children's use of AI chatbots through parental mindfulness. The results of Study 2 indicate that individuals with lower levels of mindfulness were more likely to treat AI chatbots as a substitute for human conversations, which may be consistent with the theory of compensatory Internet use. However, no relationship was demonstrated between mindfulness and the use of AI chatbots for self-expression. The study also revealed differences in the perceived frequency of safe online parenting practices between the parent group and the young adult group, with parents reporting higher averages. Findings showing that younger individuals use AI chatbots more frequently are consistent with previous research. the study contributes to the growing body of research on AI chatbots and indicates that mindfulness may play a protective role against compensatory forms of technology use.