Analysis of Humour Translation Strategies on the Basis of the English Dubbed and Subtitled Versions of the Series 1670

Niniejsza praca dotyczy problematyki tłumaczenia humoru w tekstach audiowizualnych. Rozdział pierwszy ma charakter teoretyczno-definicyjny i wprowadza czytelnika w zagadnienie humoru. Przedstawiona została etymologia i definicja pojęcia „humor” na gruncie językowym, kulturowym i społecznym. Omówiono wybrane teorie humoru, takie jak teoria niespójności (incongruity theory), teoria wyższości (superiority theory) czy teoria ulgi (relief theory), które stanowią podstawę do zrozumienia mechanizmów wywoływania śmiechu. Dokonano klasyfikacji humoru na różne typy, m.in. humor słowny, sytuacyjny, kulturowy, absurdalny, ironiczny czy czarny humor. Omówiono również humor w kontekście międzykulturowym oraz trudności związanych z jego przekładem na język obcy – szczególnie w sytuacji, gdy tłumaczenie dotyczy form audiowizualnych, takich jak seriale czy filmy. Rozdział drugi poświęcony został teoretycznym podstawom przekładu. Wyjaśniono ogólne pojęcie tłumaczenia i jego funkcji. Zostały tu wyróżnione trzy główne formy AVT: napisy , lektor/voice-over oraz dubbing zsynchronizowany z ruchem warg. Omówiono technikii strategie tłumaczeniowe, ze szczególnym uwzględnieniem klasyfikacji Vinay i Darbelnet (1958) oraz mikrostrategii według Bergera (1997/2011), które są podstawą analizy praktycznej w dalszej części pracy. Rozdział trzeci zawiera część analityczną pracy. Przedstawiono cel badań, metodykę oraz materiał. Zawarta jest analiza tłumaczenia humoru w serialu na język angielski, z uwzględnieniem zastosowanych strategii, różnic kulturowych oraz oceny skuteczności przekładu w kontekście zachowania funkcji humorystycznej.

This thesis focuses on the issue of humour translation in audiovisual texts. Chapter I is theoretical and definitional in nature and introduces the reader to the concept of humour. It presents the etymology and definition of the term “humour” from linguistic, cultural, and social perspectives. Selected theories of humour, such as the incongruity theory, superiority theory, and relief theory, are discussed as a foundation for understanding the mechanisms that evoke laughter. Humour is classified into various types, including verbal humour, situational humour, cultural references, absurdity, irony, and dark humour. The chapter also addresses humour in an intercultural context and highlights the challenges of translating it into a foreign language, particularly when dealing with audiovisual formats such as TV series and films. Chapter II is devoted to the theoretical foundations of translation. It defines the general concept of translation and its communicative function. The chapter outlines three main forms of audiovisual translation (AVT): subtitling, voice-over, and lip-synchronised dubbing. Translation techniques and strategies are also discussed, with particular attention given to the classification proposed by Vinay and Darbelnet (1958), as well as Berger’s (1997/2011) microstrategies, which serve as the analytical framework in the practical part of the thesis. Chapter III presents the analytical section. It outlines the research objectives, methodology, and material. The analysis focuses on the translation of humour in the 1670 series into English, examining the strategies used, the cultural differences encountered, and the effectiveness of the translation in preserving the original humorous function.