Performowanie dziewczyńskości jako strategia subwersji w filmie Sedmikrásky (1966) Věry Chytilovej

W niniejszej pracy analizowana jest kwestia konstruowania i performowania dziewczyńskości w filmie Věry Chytilovej „Sedmikrásky” (1966), a także sposoby, w jakie to performowanie funkcjonuje jako forma podważenia patriarchalnego porządku symbolicznego. Badanie opiera się na założeniu, że dziewczęcość w filmie jest przedstawiana jako konstrukt kulturowy reprodukowany poprzez normy i praktyki społeczne, a nie jako naturalna i niezmienna esencja. Podstawą teoretyczną pracy są koncepcje teorii feministycznej, przede wszystkim idee Judith Butler dotyczące performatywności płci i subwersywnego powtórzenia, a także prace Joanny Bator, Ewy Hyży i Hélène Cixous. W pierwszej części pracy analizowany jest proces demistyfikacji „naturalnej” kobiecości. Okazuje się, że bohaterki filmowe świadomie wyolbrzymiają tradycyjne cechy dziewczęcego zachowania, ujawniając w ten sposób ich sztuczny i performatywny charakter. W drugiej części badany jest subwersywny potencjał działań bohaterek. Analizowane są motywy śmiechu, cielesności, konsumpcji, zabawy i destrukcji jako narzędzi destabilizacji porządku patriarchalnego. Szczególną uwagę poświęcono temu, w jaki sposób bohaterki przywłaszczają sobie narzucane im negatywne etykiety i przekształcają je w źródło własnej podmiotowości oraz środek oporu wobec kontroli społecznej. Przeprowadzona analiza potwierdza hipotezę, że tożsamość dziewczęca w filmie funkcjonuje jako świadoma strategia performatywna. Wykorzystując mechanizmy normatywności płciowej, bohaterki podważają system relacji władzy, na których się one opierają.

This thesis examines the construction and performance of girlhood in Věra Chytilová's film Daisies(1966), as well as the ways in which this performance functions as a form of challenging the patriarchal symbolic order. The study is based on the assumption that girlhood in the film is presented as a cultural construct reproduced through social norms and practices rather than as a natural and immutable essence. The theoretical framework of the thesis draws on feminist theory, particularly the ideas of Judith Butler concerning gender performativity and subversive repetition, as well as the works of Joanna Bator, Ewa Hyży, and Hélène Cixous. The first part of the thesis analyzes the process of demystifying natural femininity. It demonstrates that the film's protagonists deliberately exaggerate traditional characteristics of girlish behavior, thereby exposing their artificial and performative nature. The second part investigates the subversive potential of the protagonists' actions. It examines motifs of laughter, corporeality, consumption, play, and destruction as tools for destabilizing the patriarchal order. Particular attention is paid to the ways in which the protagonists appropriate the negative labels imposed upon them and transform them into sources of agency and means of resistance against social control. The analysis confirms the hypothesis that girlhood identity in the film functions as a conscious performative strategy. By exploiting the mechanisms of gender normativity, the protagonists challenge the system of power relations upon which those norms are based.