„Opowiadania” Zdzisława Beksińskiego w perspektywie formacji modernistycznej

Literatura przedmiotu związana ze Zdzisławem Beksińskim najczęściej poświęcona jest jego twórczości plastycznej – zwłaszcza obrazom i fotografiom. W kontekście prób prozatorskich wskazuje się głównie inspiracje romantyczne autora lub jego związki z poszczególnymi twórcami. Nietrudno jednak wpisać Opowiadania w modernistyczną formację literacką. W Informatorze za sprawą użycia środków, takich jak labirynt i elementy oniryzmu artysta kreuje „metaświat” oparty na zagubieniu, wątpliwościach i ludzkich ograniczeniach bohatera. Lustra natomiast układem i procesem odkrywania przestrzeni przypominają typowo gotycki model dwuprzestrzeni. Przemyślenia i wnioski bohatera opowiadania odpowiadają z kolei modernistycznemu poczuciu obcości w nowych uwarunkowaniach cywilizacyjnych. Opowiadania nie wyrastają z doświadczeń końca XIX wieku, jedynym celem ich powstania było przedstawienie wizji autora. Zabiegi epickie w nich obecne, takie jak wielopespektywizm, nielinearny czas akcji oraz zaburzona literacka sytuacja komunikacyjna, pozwalają jednak skojarzyć próby prozatorskie z konwencjami i środkami charakterystycznymi dla formacji modernistycznej i użyć ich w interpretacji niektórych opowiadań.