PROBLEMY SPOŁECZNE I PRÓBY ICH ROZWIĄZANIA W KRÓLESTWIE POLSKIM W LATACH 1815-1870

Powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego Królestwo Polskie musiało sprostać wielu wyzwaniom zarówno wewnętrznym jak i zewnętrznym. Kraj był zniszczony wojnami, zaś kolejne lata XIX w. niosły za sobą coraz większe przemiany wpływające na i tak trudną sytuację najuboższych. Celem pracy jest przedstawienie rozwoju XIX w. odpowiednika pomocy społecznej na ziemiach Królestwa Polskiego w latach 1815-1870. Znaczna uwaga zostaje poświęcona wkładowi organów administracji państwowej w tworzenie tego systemu. Historycznie realizacja zadań z zakresu rozpoznawania i przeciwdziałania problemom społecznym nie była domeną władz państwowych. W tym zakresie działań prym wiodły związki religijne w szczególności Kościół katolicki. W XIX w. rozwijane są oświeceniowe postulaty, a tym samym następuje przeobrażenie z systemu świadczenia miłosierdzia w dobroczynność. Na podstawie opracowań z epoki podjęta została próba skatalogowania najczęściej występujących problemów społecznych z podziałem na wieś i miasto. Dokonana zostaje analiza najważniej-szych aktów prawnych traktujących o dobroczynności. Oprócz legislacji opisane zostały działania praktyczne prowadzone przez administrację państwową, jak i pozarządowe organizacje zrzeszające lokalnych filantropów. Działania podejmowane przez naczelny organ nadzorujący dobroczynność w kraju (Radę Główną Opiekuńczą) charakteryzowały się faktycznymi próbami zrozumienia wyzwań przed jakimi stawały organizacji dobroczynne. Efektem tego był nieustanny rozwój i polepszanie standardów jak i zakresu wsparcia oferowanego potrzebującym. Przedstawiony zostaje problem obszarów wiejskich i mniejszych ośrodków miejskich, gdzie jakość pomocy odbiegała od tej występującej w faworyzowanej Warszawie.