Pushbacks on the Polish-Belarussian Border in the light of case law of the European Court of Human Rights and the Court of Justice of the European Union

Poniższa praca ma na celu analizę sytuacji na granicy Polsko-Białoruskiej i zjawiska tak zwanych “pushbacków” które stosowane są przez polskie służby od lipca/sierpnia 2021 roku, poprzez pryzmat zasad i standardów ustanowionych w prawie i orzecznictwie międzynarodowym; w szczególności w wyrokach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących naruszeń Artykułu 4 Protokołu nr 4 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczących, m.in. Artykułu 18 Karty praw podstawowych. Dysertacja ta analizuje dotychczasowe orzeczenia tych instytucji, dotyczące zbiorowych wydaleń tak by zidentyfikować powtarzające się motywy i spójną interpretację. Rozprawa przybliża również szerszy kontekst kryzysu humanitarnego trwającego na granicy i podejmuje próbę oceny, które elementy z przywołanych orzeczeń znajdują w tym przypadku zastosowanie, tak by na tej podstawie wysunąć wnioski co do prawdopodobnych rozstrzygnięć w sprawach zawisłych obecnie przed ETPCz. Istotnym elementem analizy jest także przegląd rozwiązań prawnych wprowadzonych przez polskie władze w celu legitymizacji pushbacków. Praca bierze również pod uwagę ewolucję systemu azylowego w Unii Europejskiej oraz wyzwania wynikające ze zjawiska instrumentalizacji przez państwa trzecie.

The aim of this thesis is to analyse the situation at the Polish-Belarussian border and the pushbacks taking place there since the summer of 2021, through the lens of standards and principles established in international law, in particular that of the European Court of Human Rights and the Court of Justice of the European Union. The dissertation will analyse the judgments by these institutions issued to date, on cases concerning collective expulsions and identify the common themes and interpretation. The paper will also provide context for the ongoing border crisis and attempt to assess which elements of these rulings would be applicable. Finally, it will also provide assumptions on the possible judgments in the currently pending cases and focus on the evolving EU asylum system in response to the challenges faced by the member states.