Zależność między warunkami utrzymania a reakcjami koni na dotyk człowieka – w ujęciu fizjologicznym i behawioralnym

Praca dotyczy reakcji koni (Equus caballus) na dotyk człowieka w zależności od warunków utrzymania. Konie są gatunkiem społecznym, u którego kontakty afiliacyjne, takie jak grooming, odgrywają ważną rolę w regulacji emocji i budowaniu więzi. W warunkach stajennych możliwości realizowania tych zachowań bywają ograniczone, co może mieć wpływ na dobrostan zwierząt. Celem badań było sprawdzenie, czy dostęp do kontaktów społecznych różnicuje reakcje fizjologiczne i behawioralne koni na drapanie w okolicy kłębu wykonywane przez człowieka. Badania przeprowadzono w grudniu 2022 roku na dwunastu koniach prywatnych należących do różnych właścicieli. Zwierzęta nocowały w boksach, a w ciągu dnia były utrzymywane w dwóch systemach: padok w stadzie (n = 6) lub kwatera bez możliwości fizycznego kontaktu z innymi końmi (n = 6). Pomiary obejmowały trzy etapy: pięć minut spoczynku, pięć minut drapania (2,5 minuty z każdej strony kłębu) oraz pięć minut po zakończeniu interakcji. Do rejestracji tętna użyto pasa Polar H10 i aplikacji Polar Beat, a zachowania nagrywano aparatem Nikon Coolpix P510. Równolegle monitorowano tętno badaczki przy użyciu opaski Redmi Band 3. W obu grupach odnotowano spadek tętna podczas drapania w porównaniu z fazą spoczynku, a następnie niewielki wzrost w okresie po drapaniu. U koni padokowanych średnie wartości w spoczynku były niższe niż u koni izolowanych, jednak różnice te nie osiągnęły poziomu istotności statystycznej. W trakcie badania obserwowano zarówno zachowania relaksacyjne (opuszczenie głowy, przeżuwanie), jak i sygnały napięcia (uniesienie głowy, spięcie ciała). Uzyskane wyniki wskazują, że dotyk człowieka może wywoływać u koni reakcje relaksacyjne, a sposób utrzymania różnicuje ich zachowanie, choć nie potwierdzono istotnych różnic statystycznych w pomiarach tętna.

This study examines the responses of horses (Equus caballus) to human touch in relation to their housing conditions. Horses are a social species in which affiliative interactions, such as mutual grooming, play an important role in emotional regulation and the formation of social bonds. In stable environments, opportunities to express these behaviours may be limited, which can affect animal welfare. The aim of the study was to determine whether access to social contact differentiates the physiological and behavioural responses of horses to wither scratching performed by a human. The research was conducted in December 2022 on twelve privately owned horses belonging to different owners. All horses were stabled overnight and kept in two management systems during the day: turnout in a social group (n = 6) or individual paddocks without physical contact with conspecifics (n = 6). Measurements consisted of three phases: five minutes of rest, five minutes of scratching (2.5 minutes on each side of the withers), and five minutes following the interaction. Heart rate was recorded using a Polar H10 girth and the Polar Beat application, and behaviour was video-recorded with a Nikon Coolpix P510 camera. The researcher’s heart rate was simultaneously monitored with a Redmi Band 3 wrist device. In both groups, a decrease in heart rate during scratching was observed compared to the resting phase, followed by a slight increase after the scratching period. Horses kept in social turnout showed lower resting heart rate values than isolated horses, although these differences did not reach statistical significance. During the study, both relaxation behaviours (head lowering, chewing) and signs of tension (head raising, body stiffness) were documented. The findings indicate that human touch can elicit relaxation responses in horses, and that housing conditions shape their behaviour, although no statistically significant differences in heart rate were confirmed.