Praca magisterska
Brak miniatury
Licencja

ClosedAccessDostęp zamknięty

What makes the early bird catch the worm? Time perspective as a mediator between chronotype and grit

Autor
Warowny, Maria
Promotor
Stolarski, Maciej
Data publikacji
2024
Abstrakt (PL)

Preferencje okołodobowe są związane z różnymi aspektami psychologicznymi, takimi jak cechy osobowości, styl życia i zdrowie psychiczne. W niniejszej pracy zbadano związki między chronotypem a uporem (definiowanym jako pasja i wytrwałość w dążeniu do długoterminowych celów), przy uwzględnieniu potencjalnej, mediacyjnej roli perspektywy czasowej. Respondenci (n=309) wypełnili zestaw kwestionariuszy zawierających miary preferencji okołodobowych (MESSi), perspektywy czasowej (ZTPI) i uporu (Grit-S). Przetestowano pięć modeli mediacyjnych, w których poszczególne wymiary chronotypu były predyktorami, wymiary uporu (stałość zainteresowań i wytrwałość) zmiennymi wynikowymi, a perspektywy czasowe mediatorami. Zgodnie z przewidywaniami, Przyszłość-Pozytywna i Przyszłość-Negatywna silnie mediowały związek pomiędzy porannością a uporem. Teraźniejszość-Hedonistyczna mediowała natomiast zależność między wieczornością a uporem, ale tylko w przypadku wymiaru stałości zainteresowań. Związki między amplitudą cyrkadialną a uporem również były mediowane przez wymiary perspektywy czasowej, a dokładnie Przyszłość-Pozytywną, Przyszłość-Negatywną i Teraźniejszość-Hedonistyczną. Uzyskane wyniki potwierdzają założenie, że perspektywa czasowa może odgrywać ważną rolę w zależnościach między chronotypem a uporem. Wnioski z badania sugerują, że upór “skowronków” nie wynika bezpośrednio z ich poranności, a raczej ze specyficznej orientacji temporalnej. Dalsze wnioski podkreślają istotną rolę amplitudy cyrkadialnej w kontekście uporu i nakreślają kierunki dla przyszłych badań.

Abstrakt (EN)

Circadian preference is associated with various psychological features, such as personality traits, lifestyle choices and mental health. We explored the associations between chronotype and grit - passion and perseverance for long-term goals, taking into account the potential mediating role of time perspectives. Respondents (n=309) completed a set of questionnaires containing measures of circadian preference (MESSi), time perspective (ZTPI) and grit (Grit-S). We tested five mediation models, with particular chronotype dimensions as predictors, grit dimensions as outcomes and different time perspectives as mediators. As we hypothesized, Future-Positive and Future-Negative TPs strongly mediated the positive association between Morning Affect and grit. Present-Hedonistic TP mediated the relationship between Eveningness and grit, but only in the case of Consistency of Interest dimension. The associations between Distinctness (circadian amplitude) and grit dimensions were also mediated by time perspectives, namely Future-Positive, Future-Negative and Present-Hedonistic. These results support the notion that time perspective may play an important role in the relationship between chronotype and grit. We suggest that “larks” are not exactly gritty because of their morningness, but rather because of their specific temporal orientation. Our further findings highlight the role of circadian amplitude when it comes to long-term effort, and propose some directions for future research.

Słowa kluczowe PL
chronotyp
poranność-wieczorność
preferencje okołodobowe
perspektywa czasowa
upór
Inny tytuł
Skąd się bierze upór skowronka? Perspektywa czasowa jako mediator między chronotypem a pasją i wytrwałością w dążeniu do długoterminowych celów
Wydawca
Uniwersytet Warszawski
Data obrony
2024-07-17
Licencja otwartego dostępu
Dostęp zamknięty