Surrealizm w masowych mediach. Prasa ilustrowana jako przestrzeń twórcza Salvadora Dalego

Cel: Artykuł podejmuje temat obecności surrealizmu w ilustrowanej prasie popularnej XX wie- ku na przykładzie współpracy Salvadora Dalego z magazynami takimi jak „Vogue”, „Harper’s Bazaar”, „Playboy” czy „The American Weekly”. Celem tekstu było ukazanie, w jaki sposób ar- tysta wykorzystywał media masowe jako przestrzeń twórczą oraz narzędzie popularyzacji swo- jego stylu i idei surrealistycznych. Metody badań: Analizie poddano wybrane projekty grafi cz- ne i ilustracje Dalego publikowane na łamach prasy, z uwzględnieniem ich funkcji estetycznych, komunikacyjnych i kulturowych. Zastosowano metodę analizy wizualnej oraz kontekstualnej, zestawiając same obrazy ze strategiami ich funkcjonowania w ramach kultury masowej i re- aliów medialnych epoki. Wyniki i wnioski: Współpraca Dalego z prasą ilustrowaną pozwoliła mu w nowatorski sposób przenieść elementy sztuki awangardowej do szerokiego obiegu. Arty- sta świadomie korzystał z języka reklamy, mody i ilustracji, aby poszerzyć zasięg oddziaływa- nia surrealizmu, budując zarazem swój wizerunek jako artysty totalnego – obecnego nie tylko w muzeach, ale także na łamach kolorowej prasy. Oryginalność/wartość poznawcza: Tekst po- dejmuje rzadziej analizowany aspekt twórczości Salvadora Dalego – jego świadomą działalność w przestrzeni mediów drukowanych. Artykuł wnosi nową perspektywę do badań nad recepcją surrealizmu, wskazując na rolę prasy jako kanału dystrybucji awangardy i narzędzia kształtowa- nia masowej wyobraźni wizualnej.

Aim: The article addresses the presence of surrealism in twentieth-century popular illustrated press, using Salvador Dalí’s collaborations with magazines such as Vogue, Harper’s Bazaar, Playboy, and The American Weekly as examples. The aim of the text is to show how the artist used mass media as a creative space and as a tool for popularising his style and surrealist ideas.   Research methods: Selected graphic designs and illustrations by Dalí published in the press were analysed with attention to their aesthetic, communicative, and cultural functions. Visual and contextual analysis was applied, juxtaposing the images themselves with the strategies of their functioning within mass culture and the media realities of the era. Results and conclusions: Dalí’s collaboration with the illustrated press enabled him to introduce elements of avant-garde art into the wider cultural circulation in an innovative way. The artist deliberately employed the language of advertising, fashion, and illustration to expand the reach of surrealism while simultaneously constructing his image as a total artist–present not only in museums but also in the pages of popular glossy magazines. Originality/value: The text explores a less frequently examined aspect of Salvador Dalí’s artistic practice and his deliberate activity within the sphere of print media. The article offers a new perspective on research into the reception of surrealism, highlighting the role of the press as a channel for distributing the avant-garde and shaping mass visual imagination.