Zasiłek macierzyński w polskim systemie ubezpieczeń społecznych - między ochroną socjalną a realizacją idei work-life balance

Ciąża i macierzyństwo od wielu lat pozostają wartościami pod szczególną ochroną prawa. Współczesne przemiany społeczne, związane między innymi z rozwojem idei równouprawnienia, zwiększeniem aktywności zawodowej kobiet oraz dążeniem do zachowania równowagi pomiędzy życiem zawodowym a rodzinnym, wpływają jednak na zmianę sposobu postrzegania ochrony rodzicielstwa. Celem pracy jest analiza regulacji prawnych dotyczących zasiłku macierzyńskiego oraz ocena ich znaczenia dla realizacji funkcji ochronnej prawa zabezpieczenia społecznego i idei work-life balance. Głównym elementem pracy jest analiza konstrukcji zasiłku macierzyńskiego przez początkowe omówienie ogólnych zagadnień związanych z zabezpieczeniem społecznym w prawie międzynarodowym i krajowym. Kolejne rozdziały zwężają tematykę do zasiłku macierzyńskiego z ubezpieczenia chorobowego, obejmując uzyskanie prawa do świadczenia, okresy pobierania oraz jego wysokość. Wybrany sposób analizy miał na celu ukazać zasiłek macierzyński nie tylko jako wsparcie finansowe jednostki w czasie porodu i macierzyństwa, ale jako część wieloelementowego mechanizmu ubezpieczenia społecznego. Źródłami wykorzystanymi w pracy były przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz Kodeksu pracy, a także inne akty prawne związane z problematyką ochrony rodzicielstwa i zabezpieczenia społecznego, uzupełnione literaturą przedmiotu z zakresu prawa zabezpieczenia społecznego oraz prawa pracy. Przeprowadzone rozważania wskazują, że zasiłek macierzyński zapewnia istotną ochronę socjalną jednostki, a zmiany legislacyjne zmierzają w kierunku wzmocnienia realizacji idei work-life balance. Pomimo charakteru ochronnego, regulacje mogą również sprawiać problemy interpretacyjne, ograniczać przewidywalność systemu, powodować utrudnienia organizacyjne po stronie pracodawców, jak i generować próby obejścia prawa. W konsekwencji instrumenty te powinny stanowić kluczowy element systemu zabezpieczenia społecznego, gwarantując bezpieczeństwo finansowe oraz możliwość realizacji funkcji rodzinnych.