Arbitraż sportowy a skuteczna ochrona sądowa w Unii Europejskiej – stan po wyrokach TSUE w sprawach ISU oraz RFC Seraing

Praca dotyczy problemu zgodności dominującego modelu rozwiązywania sporów sportowych z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą skutecznej ochrony sądowej. Zagadnienie to podlegało analizie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach ISU oraz Seraing. Głównym celem pracy jest całościowe przedstawienie problematyki niekompatybilności międzynarodowego sportowego sądownictwa polubownego, przede wszystkim arbitrażu Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu (CAS) z przepisami prawa Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą skutecznej ochrony sądowej. Kluczowym kontekstem dla przedmiotu badań są wymogi TSUE sformułowane w wyrokach ISU oraz Seraing. W związku z powyższym przeanalizowano funkcjonowanie sportu w Europie oraz specyfikę sportowego sądownictwa polubownego i działalności CAS. Przedstawiono również przebieg ewolucji stosowania prawa UE do zagadnień sportu i arbitrażu. Ponadto szczegółowo zaprezentowano kontekst, istotę i znaczenie wyroków ISU oraz Seraing, a także omówiono ich potencjalne następstwa. W celu realizacji założeń pracy przeprowadzono studium aktów prawnych Unii Europejskiej i innych dokumentów wydawanych przez instytucje unijne. Gruntownej analizie zostało również poddane orzecznictwo TSUE w dziedzinach sportu i sądownictwa polubownego. Aby osadzić rozważania zawarte w pracy w dotychczasowym stanie badań, dokonano szczegółowego przeglądu literatury przedmiotu. Pomocniczo w pracy wykorzystano także źródła internetowe. Pierwszy rozdział pracy został poświęcony opisowi sposobu zorganizowania sportu w Europie oraz roli, jaką odgrywa w nim arbitraż. Druga część pracy dotyczy ewolucji podejścia Unii Europejskiej do sportu i stosowania zasady skutecznej ochrony sądowej do sądownictwa polubownego. W trzecim rozdziale przedstawiono wyroki ISU oraz Seraing, w których Trybunał skonfrontował arbitraż CAS z przepisami unijnymi. Przeanalizowano również potencjalne skutki ostatnich orzeczeń TSUE. Wynikiem pracy jest kompleksowe omówienie napięć między arbitrażem sportowym a zasadami prawa Unii Europejskiej. Przeprowadzona analiza funkcjonowania sportu w Europie prowadzi do wniosku o zhierarchizowanym modelu zarządzenia zdominowanym przez związki sportowe i wspieranym przez powszechność stosowania arbitrażu. Kluczowa rola CAS w międzynarodowym sportowym sądownictwie polubownym wywołuje problemy związane z niedostateczną ochroną praw stron. Sport podlega coraz większemu zainteresowaniu ze strony instytucji unijnych i coraz częściej jest obejmowany zastosowaniem prawa UE. Ponadto, w orzecznictwie TSUE formułowano kryteria, których spełnienie jest konieczne dla zapewnienia zgodności arbitrażu z zasadami prawa UE. Powyższe czynniki doprowadziły do wydania wyroków ISU i Seraing, w których Trybunał przedstawił wymogi niezbędne dla zapewnienia skutecznej kontroli sądowej orzeczeń arbitrażu sportowego z porządkiem publicznym Unii. Omawiane orzeczenia najprawdopodobniej doprowadzą do znaczących zmian modelu rozwiązywania sporów w sporcie.