Kody werbalne w piśmiennictwie ukraińskim 16-18 w. (na materiale marginaliów w wybranych drukach cyrylickich)

W pracy na szerokim tle społeczno-kulturowym i językowym przeprowadzono analizę kodów werbalnych w marginaliach wybranych starodruków cyrylickich. Szczegółowo omówiono cechy świadomości językowej wczesnonowożytnej ukraińskiej osobowości lingwokulturowej oraz kluczowe cechy sytuacji językowej na ziemiach ukraińskich w XVI – XVIII wieku. Szczególną uwagę poświęcono analizie statusu i funkcji języka polskiego w jego opozycji do ukraińskiego i cerkiewnosłowiańskiego. Wielojęzyczne notatki zostały przeanalizowane z punktu widzenia przełączania kodów językowych, w związku z czym wyodrębniono trzy grupy marginaliów: a) heterogeniczne zarówno pod względem językowym, jak i graficznym; b) heterogeniczne językowo; c) notatki z asymetrią językowo-graficzną. Zbadano również związek między językiem wypowiedzi a jego treścią, w wyniku czego wielojęzyczne teksty zostały podzielone na grupy: a) o równoważnej treści; b) o treści częściowo pokrywającej się; c) o charakterze uzupełniającym; d) niezwiązane treściowo.

The study, set against a broad socio-cultural and linguistic background, analyzes the verbal codes in the marginalia of selected Cyrillic old prints. It examines in detail the features of linguistic consciousness of the early modern Ukrainian linguistic and cultural personality, as well as the defining characteristics of the linguistic situation in Ukrainian territories during the 16th-18th centuries. Special attention is given to the analysis of the status and functions of the Polish language in opposition to Ukrainian and Church Slavonic. The multilingual notes are analyzed from the perspective of code-switching/mixing, which led to the identification of three groups of marginalia: a) those that are heterogeneous both linguistically and graphically; b) those that are only linguistically heterogeneous; c) notes with linguistic and graphical asymmetry. The study also explores the relationship between the language of notes and its content, resulting in the classification of multilingual texts into the following groups: a) with equivalent content; b) with partially overlapping content; c) of a supplementary nature; d) unrelated in content.