Między afirmacją a iluzją poznawczą. Albert Camus i Cesare Pavese wobec absurdu w reinterpretacjach mitu antycznego

Niniejsza praca ma charakter komparatystyczny i podejmuje analizę dwóch reinterpretacji mitu antycznego: eseju filozoficznego Alberta Camusa „Mit Syzyfa oraz dialogu „Chmura z cyklu „Dialogi z Leukoteą Cesarego Pavesego. Celem pracy jest ukazanie, w jaki sposób obaj autorzy wykorzystują mit jako narzędzie refleksji nad kondycją człowieka skonfrontowanego z doświadczeniem absurdu. Analiza wykonana jest w oparciu o trzy kategorie interpretacyjne: absurd, wolę mocy oraz hybris. W odniesieniu do Syzyfa praca omawia kolejno: doświadczenie absurdu jako relacji między człowiekiem a światem, syzyfową wolę mocy, postawę buntu i afirmacji, a także zagadnienia wolności absurdalnej, szczęścia i śmierci. W przypadku Iksjona analizie poddane zostają: doświadczenie absurdu jako dezorientacji poznawczej, mechanizm iluzji poznawczej wynikającej ze zderzenia z nowym porządkiem ontologicznym, hybris jako przyczyna złudzeń, zagadnienie świadomości jako ciężaru oraz rany egzystencjalnej. Zestawienie tych dwóch mitycznych bohaterów pozwala uchwycić dwie przeciwstawne postawy jednostki wobec doświadczenia absurdu.

This study adopts a comparative approach to the analysis of two reinterpretations of an ancient myth: Albert Camus’s philosophical essay The Myth of Sisyphus and the dialogue The Cloud from Cesare Pavese’s Dialogues with Leucò. The aim of this work is to demonstrate how both authors utilize myth as a tool for reflecting on the human condition when confronted with the experience of the absurd. The analysis is conducted based on three interpretive categories: the absurd, the will to power, and hubris. With regard to Sisyphus, the paper sequentially discusses: the experience of the absurd as a relationship between the individual and the world, the Sisyphean will to power, the stance of revolt and affirmation, as well as the issues of absurd freedom, happiness, and death. In the case of Ixion, the analysis examines: the experience of the absurd as cognitive disorientation, the mechanism of cognitive illusion resulting from a clash with a new ontological order, hubris as the cause of illusion, and the issue of consciousness as a burden and an existential wound. The juxtaposition of these two mythical figures allows for an exploration of two opposing attitudes of the individual toward the experience of the absurd.