Politics of Asexuality. A Critical Analysis of Discourses on Asexualities

Celem rozprawy „Polityka aseksualności. Krytyczna analiza dyskursów na temat aseksualności” jest zbadanie dyskursów dotyczących aseksualności oraz ich związku ze współczesnym zachodnim rozumieniem seksualności.Rozprawa składa się ze wstępu, czterech rozdziałów, z których każdy omawia inny dyskurs na temat aseksualności, oraz zakończenia. Praca sytuuje się w polu studiów kulturowych, w ramach których posługuję się perspektywami studiów nad płcią kulturową i studiów queer, krytyczną analizą dyskursu i studiami o aseksualności. We wstępie prezentuję teorię seksualności Michela Foucault i związki aseksualności z kategoriami płci i rasy.W rozdziale pierwszym analizuję dyskursywną konstrukcję aseksualności tworzoną przez współczesną społeczność aseksualną, a wyrażoną w dokumentach dostępnych na najpopularniejszej stronie internetowej poświęconej tej tematyce, Asexuality Visibility and Education Network. Te dyskursy są kierowane jednocześnie do społeczności aseksualnej i do szerokiego odbiorcy, co skutkuje pewnymi niespójnościami: jako tożsamość oparta na braku pociągu seksualnego, aseksualność sprzyja budowaniu alternatywnych form życia osobistego i rodzinnego, nie bazujących na (hetero/homo)seksualnej i romantycznej relacji, a więc bywa używana po to, by podważać obowiązkową seksualność. Z drugiej jednak strony, aseksualność rozumiana jako esencjonalna orientacja seksualna jest włączona w logikę normatywnej seksualności.Drugi rozdział skupia się na teoriach amerykańskich feministek drugiej fali i współczesnych, zgodnie z którymi aseksualność może być strategią świadomej walki z patriarchatem. W analizie artykułów Dany Dansmore „On Celibacy” i „Independence from the Sexual Revolution” oraz „SCUM Manifesto” Valerie Solanas rekonstruuję polityczne podejście do seksualności typowe dla radykalnych feministek drugiej fali oraz określam ich położenie względem współczesnego postrzegania aseksualności. Twierdzę, że próby denaturalizowania kobiecej seksualności na rzecz jej politycznej użyteczności oferują alternatywne rozumienie aseksualności, która w pewnych warunkach może być sposobem na podważenie dominującego reżimu seksualności.W rozdziale trzecim kontynuuję analizę związku aseksualności z płcią poprzez badanie reprezentacji męskiej aseksualności w popularnych serialach telewizyjnych. Sheldon Cooper z „Teorii wielkiego podrywu” i Sherlock Holmes z „Sherlocka” są przykładami aseksualnego aspołecznego męskiego geniusza z cechami autystycznymi. Ich aseksualność i aspołeczność są przedstawione jako nierozerwalnie splecione ze sobą problemy, które muszą zostać rozwiązane, aby bohaterowie mogli osiągnąć szczęście jako seksualnie i społecznie normatywne podmioty.W ostatnim rozdziale analizuję polskie dyskursy dotyczące aseksualności tworzone przez osoby aseksualne na forum internetowym oraz produkowane w artykułach na ten temat. Moje badania pokazują paralele między polskimi dyskursami i tymi produkowanymi po angielsku na stronie AVEN, szczególnie pod względem definiowania aseksualności jako tożsamości seksualnej stojącej w opozycji do traumy, choroby, ale także celibatu. Kościół katolicki i jego nauka na temat seksualności okazują się negatywnym punktem odniesienia – osoby aseksualne piszące po polsku konstytuują swoje tożsamości w opozycji do religijnego celibatu, nie szukając w religii potencjalnego sojusznika.Analiza dyskursów na temat aseksualności wskazuje na to, że jest to koncepcja głęboko uwikłana w normatywne reżimy seksualności dominujące w kulturze zachodniej. Niekiedy jest używana w celu kwestionowania seksualnej normatywności, przede wszystkim obowiązkowej seksualności. Jednak w obrębie współczesnej społeczności aseksualnej i w kulturze popularnej aseksualność postrzegana jest jako naturalna orientacja seksualna, co wpisuje się w rozumienie seksualności jako prawdy o sobie krytykowane przez Foucault. Możliwości myślenia (a)seksualności w inny sposób są ograniczone poprzez działania dominującego systemu władzy/wiedzy.

The aim of the dissertation “Politics of Asexuality. A Critical Analysis of Discourses of Asexualities” is to explore what various conceptualizations of asexuality reveal about contemporary understandings of sexuality.My dissertation consists of an introduction, four chapters, each concerned with a different iteration of asexuality, and a conclusion. My work is situated in the field of cultural studies; I draw on the perspectives of gender and queer studies, as well as critical discourse analysis and asexuality studies. The introduction presents Michel Foucault’s theory of sexuality and the gendered and racialized aspects of asexuality.In the first chapter I look into the discursive construction of asexuality within the asexual community built around the Asexuality Visibility and Education Network (AVEN), as represented in the documents available on the AVEN website. These discourses are aimed at the asexual community and at the broader audience at the same time, which results in certain inconsistencies. As an identity based on a lack of sexual attraction, asexuality provides an opportunity for building alternative forms of personal and family life, ones not rooted in (hetero/homo)sexual and romantic relationships, so it can be used to undermine compulsory sexuality. On the other hand, asexuality understood as essentialist sexual orientation remains within the logic of normative sexuality.The second chapter looks at the second wave and contemporary feminist engagements with asexuality, seen as a strategy for fighting patriarchy. Through a close reading of Dana Densmore’s articles “On Celibacy” and “Independence from the Sexual Revolution” and Valerie Solanas’s SCUM Manifesto, I reconstruct the radical feminist approach to the political dimension of sexuality and discuss their connections with the contemporary vision of asexuality. I claim that this effort of denaturalizing sexuality in favor of its political utility suggests that asexuality can in fact (under specific circumstances) be a way of undermining the dominant regimes of sexuality.In the third chapter I continue my analysis of gendered asexualities by looking at the representations of masculine asexuality in popular TV shows. Sheldon Cooper from The Big Bang Theory and Sherlock Holmes from Sherlock are examples of the asexual asocial genius with some autistic characteristics. Their asexuality and asexuality are treated as problems which need to be solved so that they can achieve normatively understood happiness as sexual and social subjects. In the last chapter, I analyze the discourses about asexuality used on a Polish-language forum for asexuals and in popular articles. My research suggests parallels between Polish discourses and those produced in English on the AVEN website, especially in terms of defining asexuality as a sexual identity, in opposition to trauma, illness, or celibacy. The influence of the Catholic Church’s teachings on sexual morality turns out to be a negative point of reference: Polish-language asexuals construct their identities in direct opposition to religious celibacy, rejecting religion as a potential allyMy analysis of discourses about asexuality suggests that this concept is deeply entangled with the normative regimes of sexuality dominant in the Western cultures. Sometimes it is used to question sexual normativity, mainly compulsory sexuality. However, in the asexual community and in popular culture asexuality is perceived as a natural sexual orientation, which fits the understanding of sexuality as the truth of the self, criticized by Foucault. The possibilities of thinking (a)sexuality otherwise are limited by the workings of the dominant system of power/knowledge.