The Theme of Outsiderness in Chicanx and Latinx Young Adult Literature: Self-Fashioning Identities, Canons, and Fields of Study

Niniejszy artykuł recenzyjny poświęcony jest antologii krytycznej Nerds, Goths, Geeks and Freaks: Outsiders in Chicanx and Latinx Young Adult Literature [Ner-dzi, goci, geeki i dziwacy. Outsiderzy w młodzieżowej literaturze chicanx i latinx] pod redakcją Trevora Boffone’a i Cristiny Herrery (2020). Celem tego zbioru esejów jest wypełnienie luki, która istnieje zarówno w badaniach nad „kulturą latynoską” [Latinx cultural studies], jak i nad literaturą dla dzieci i młodych dorosłych (YA): nie pojawia się w nich zainteresowanie latynoską literaturą dziecięcą i młodzieżową w USA. Drugim celem redaktorów książki jest skupienie się na latynoskich outsiderach, którzy również są ignorowani w wyżej wymienionych dziedzinach nauki, nawet jeśli mówi się o nerdach, gotach, geekach czy dziwakach. Antologia oferuje potrzebną eksplorację podwójnej marginalizacji bycia zarówno Latynosem, jak i osobą queerową, nerdem, geekiem lub innym nonkonformistycznym nastolatkiem lub młodym dorosłym. Autorzy analizują amerykańskie latynoskie teksty dla młodzieży, by przyjrzeć się strategiom i praktykom stosowanym przez bohaterów, których celem jest odrzucenie lub zakwestionowanie dominujących skryptów toż-samości latinx/chicanx, stworzenie nowej tożsamości lub po prostu przetrwanie. Artykuł przedstawia najważniejsze problemy i tematy antologii oraz opisuje dwa dodatkowe cele redaktorów: stworzenie/potwierdzenie wyłaniającego się kanonu literackiego latynoskiej literatury dla dzieci i młodzieży oraz ustanowienie konkretnej, zajmującej się nią akademickiej dziedziny badań. W tekście zarysowane zostały kluczowe dla redaktorów tomu pojęcia z zakresu latynoskiej teorii kultury. Szczególny nacisk położono na różnicę między analizą tematyczną a teoretyczną. Służy ona jako podstawa do oceny osiągnięć i niedociągnięć zbioru.

This review article focuses on the critical anthology "Nerds, Goths, Geeks and Freaks: Outsiders in Chicanx and Latinx Young Adult Literature", edited by Trevor Boffone and Cristina Herrera (2020). The goal of this collection of essays is to fill the gap that exists in both Latinx cultural studies and children’s and young adult (YA) literature scholarship: the focus on US Latinx children’s and YA literature. Its second goal is to concentrate on Latina and Latino outsiders, who are also ignored in the above-mentioned fields of study, even when it comes to nerds, goths, geeks, or freaks. The anthology offers a necessary exploration of the double marginalisation of Latinx and queer, nerdy, geeky, or otherwise non-conformist teenagers and young adults. The authors analyse Latinx YA texts to capture the strategies and practices the protagonists use to reject or question the dominant Latinx/ Chicanx identity scripts, self-fashion a new identity, or, simply, to survive. The article outlines the key problems and themes of the anthology and describes two additional goals of the editors: to create and reaffirm an emerging Latinx YA literary canon as well as to establish an academic field of Latinx YA literature studies. Moreover, key concepts from Latinx cultural theory are sketched out, and special emphasis is placed on the difference between theme and theory, which serves as the starting point for evaluating the collection’s achievements and shortcomings.