Licencja
„Grand-dam” Anna Paulina z Sapiehów Jabłonowska
Abstrakt (PL)
Anna Paulina Jabłonowska (1728–1800) była polską magnatką i politykiem. Znana była z niezwykłej aktywności w swoich dobrach, w których wprowadzała wynalazki społeczne, a także przemysł. Znana była również z zainteresowań naukowych, posiadała słynną na całą Europę kolekcję przyrodniczą (Gabinet Historii Naturalnej). Określana jest mianem jednej z najważniejszych kobiet XVIII-wiecznej Polski. Należała do opozycji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i wspierała konfederację barską na dworach w Wiedniu i Paryżu, dokąd udała się w 1769 r. w charakterze nieformalnego dyplomaty. Po niepowodzeniu konfederacji barskiej uznała jej klęskę, pogodziła się z królem i wycofała z życia politycznego, by skupić się na swoich włościach. Szczególnie zależało jej na rozwoju miast, np. Siemiatycz i Kocka. W Siemiatyczach ufundowała budynek rządowy, drukarnię, szkołę położniczą i fabryki, czyniąc z Siemiatycz regionalne centrum handlowe i przemysłowe. Wprowadziła też rodzaj kasy pożyczkowej dla chłopów. Jej życie dowodzi, że była kobietą niezależną.