Potencjał i ograniczenia oddziaływania resocjalizacyjnego w opinii pracowników służby więziennej na przykładzie Zakładu Karnego w Bydgoszczy

Poniższa praca „Potencjał i ograniczenia oddziaływania resocjalizacyjnego w opinii pracowników służby więziennej na przykładzie Zakładu Karnego w Bydgoszczy” zajmuje się tematyką działań resocjalizacyjnych w zakładach karnych, a także ich skuteczności. Praca skupia się na poznaniu jak daleką drogę przeszła ludzkość od kary więzienia, która charakteryzowała się: okrucieństwem, surowością oraz w częstej mierze niehumanitarnością, do kary pozbawienia wolności w czasach obecnych, wykonywanej z poszanowaniem godności osadzonych i jego praw oraz ukierunkowanej na działania resocjalizacyjne. Problemem głównym niniejszej pracy jest pytanie: Jak pracownicy Służby Więziennej oceniają potencjał oraz ograniczenia oddziaływań resocjalizacyjnych prowadzonych w Zakładzie Karnym w Bydgoszczy? Przyjęto hipotezę główną, która zakładała, że oddziaływania resocjalizacyjne prowadzone w Zakładzie Karnym w Bydgoszczy posiadają istotny potencjał wychowawczy i readaptacyjny, jednak ich skuteczność jest w znacznym stopniu ograniczana przez czynniki instytucjonalne, kadrowe i motywacyjne osadzonych.. Część teoretyczna pracy powstała na podstawie literatury z zakresu pedagogiki resocjalizacyjnej i psychologii oraz socjologii społecznej. W części badawczej wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego oraz wywiadu pogłębionego. W pierwszej części badawczej posłużono się techniką ankiety, a narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety. Badanie zostało przeprowadzone w grupie 25 pracowników służby więziennej, pracujących w zakładzie karnym w miejscowości Bydgoszcz. Przebieg badania był bezproblemowy, a uczestnicy w większości chętnie brali w nim udział. Przeprowadzone badania wykazały, że skuteczność oddziaływań resocjalizacyjnych w Zakładzie Karnym w Bydgoszczy jest silnie uzależniona od czynników organizacyjnych i kadrowych. Z jednej strony pracownicy dostrzegają ogromny potencjał w edukacji i pracy zawodowej osadzonych oraz w indywidualnym podejściu do więźnia, z drugiej jednak wskazują, że codzienna praktyka jest znacząco utrudniona przez niedobory kadrowe, przeciążenie biurokracją i ograniczone zasoby materialne. W efekcie proces resocjalizacji często przyjmuje formę teoretycznego postulatu, podczas gdy w praktyce sprowadza się do działań wybiórczych i fragmentarycznych. Udowodniono, że dla zwiększenia skuteczności oddziaływań resocjalizacyjnych konieczne jest nie tylko doskonalenie programów, ale również systemowe wsparcie kadry – zarówno organizacyjne, jak i finansowe.

The present thesis, “The Potential and Limitations of Resocialization Measures in the Opinion of Prison Service Employees on the Example of the Prison in Bydgoszcz”, addresses the issue of resocialization activities in penitentiary institutions as well as their effectiveness. The work focuses on examining the long path humanity has taken from the prison penalty, once characterized by cruelty, severity, and frequent inhumanity, to the contemporary penalty of imprisonment, carried out with respect for the dignity and rights of inmates and directed towards resocialization measures. The main problem of this thesis is expressed in the question: How do Prison Service employees assess the potential and limitations of resocialization activities conducted in the Prison in Bydgoszcz? The main hypothesis assumed that the resocialization activities conducted in the Prison in Bydgoszcz have significant educational and readaptive potential, yet their effectiveness is largely constrained by institutional, staffing, and inmate motivational factors. The theoretical part of the thesis was based on literature in the fields of resocialization pedagogy, psychology, and social sociology. In the research part, the diagnostic survey method and in-depth interviews were applied. In the first stage of the research, the survey technique was used, with a questionnaire as the research tool. The study was conducted among 25 Prison Service employees working in the penitentiary institution in Bydgoszcz. The course of the study was smooth, and the participants in most cases willingly took part. The conducted research showed that the effectiveness of resocialization activities in the Prison in Bydgoszcz is strongly dependent on organizational and staffing factors. On the one hand, employees recognize the great potential of inmate education, vocational work, and an individualized approach to prisoners; on the other hand, they indicate that daily practice is significantly hindered by staff shortages, bureaucratic overload, and limited material resources. As a result, the resocialization process often takes the form of a theoretical postulate, while in practice it boils down to selective and fragmented actions. It has been demonstrated that, in order to increase the effectiveness of resocialization activities, it is necessary not only to improve programs but also to provide systemic support for staff—both organizational and financial.