Reakcja emocjonalna na sytuacje odrzucenia i akceptacji w narcyzmie wielkościowym i wrażliwym

Badanie miało na celu sprawdzenie, w jaki sposób osoby o różnych profilach narcystycznych reagują emocjonalnie na sytuacje akceptacji i odrzucenia społecznego. Analizie poddano dwa główne typy narcyzmu – wielkościowy oraz wrażliwy – z uwzględnieniem ich wewnętrznych wymiarów, takich jak podziw i rywalizacja. W badaniu uczestniczyło 286 osób w wieku od 18 do 64 lat, z czego większość stanowiły kobiety. Uczestnicy wypełniali kwestionariusze mierzące poziom narcyzmu, a następnie przypominali sobie sytuację akceptacji lub odrzucenia i oceniali przeżywane w tym kontekście emocje. Wyniki pokazały, że osoby z wysokim poziomem narcyzmu opartego na podziwie częściej doświadczały emocji pozytywnych, takich jak szczęście i relaks, a rzadziej emocji związanych z zagrożeniem, np. lęku. Z kolei rywalizacja wiązała się głównie z gniewem i odrazą, a emocje te były szczególnie nasilone w sytuacji odrzucenia. Narcyzm wrażliwy okazał się powiązany przede wszystkim z lękiem, smutkiem i poczuciem zagrożenia, przy czym reakcje te nasilały się w warunkach odrzucenia, natomiast nie wiązały się z pozytywnymi emocjami w sytuacji akceptacji. Uzyskane wyniki wskazują, że różne wymiary narcyzmu sprzyjają odmiennym wzorcom przeżywania emocji w relacjach społecznych. Zrozumienie tych mechanizmów może być przydatne zarówno w kontekście badań nad funkcjonowaniem interpersonalnym, jak i w pracy psychoterapeutycznej.

The aim of the study was to examine how individuals with different narcissistic profiles emotionally respond to situations of social acceptance and rejection. Two main forms of narcissism were analyzed—grandiose and vulnerable—while also taking into account their internal dimensions, such as admiration and rivalry. The sample consisted of 286 participants aged between 18 and 64 years, the majority of whom were women. Participants completed questionnaires measuring levels of narcissism and were then asked to recall a situation involving either social acceptance or rejection and to evaluate the emotions they experienced in that context. The results showed that individuals with high levels of admiration-based narcissism were more likely to experience positive emotions, such as happiness and relaxation, and less likely to feel threat-related emotions, including anxiety. In contrast, rivalry was primarily associated with anger and disgust, with these emotions being particularly pronounced in situations of rejection. Vulnerable narcissism was mainly linked to anxiety, sadness, and a sense of threat; these reactions intensified under conditions of rejection and were not associated with positive emotions in situations of acceptance. Overall, the findings indicate that different dimensions of narcissism are related to distinct patterns of emotional experience in social interactions. Understanding these mechanisms may be useful both for research on interpersonal functioning and for psychotherapeutic practice.