Licencja
Zapiski damy Chang Kye-hyang jako źródło poznawcze z dziedziny antropologii kulinarnej siedemnastowiecznej Korei
Abstrakt (PL)
Artykuł opisuje wyjątkowy zabytek piśmienniczy siedemnastowiecznej Korei – zapiski zebrane w "Ŭmsik timi-pang" czyli "Jak powinny smakować przyrządzane w domu dania". Zbiorek ten, spisany przez kobietę z wyższych sfer pod koniec życia, zawiera 146 przepisów na sposoby przygotowywania, przetwarzania i przechowywania składników i dań. W trzech rozdziałach zatytułowanych odpowiednio – dania mączne i makarony, ryby i mięsa oraz alkohole i octy – autorka gromadzi swoje doświadczenia, aby przekazać je córkom, a przede wszystkim kolejnym pokoleniom synowych, które wchodząc do nowego domu miały zapoznać się z jego tradycjami. Tekst "Jak powinny smakować przyrządzane w domu dania" jest dziełem wyjątkowym z lingwistycznego punktu widzenia. Zapisany przy pomocy rodzimego alfabetu daje badaczom nieoceniony materiał badawczy, pozwalający analizować gramatykę i język codzienny siedemnastowiecznego koreańskiego. Autorka niniejszego artykułu skupiła się jednak na obrazie życia codziennego i kultury kulinarnej Korei tego okresu. Siedemnasty wiek jest końcowym okresem dobrowolnej alienacji królestwa Chǒson, które pozostawało jeszcze zamknięte na nowinki i wpływy z Zachodu, hołdując raczej utartym praktykom. Kuchnia tego okresu jest tego odzwierciedleniem, a Jak powinny smakować przyrządzane w domu dania obrazem zanikającego świata pełnego tradycyjnych zwyczajów żywieniowym.
Abstrakt (EN)
The study examines XVII-century mansucript Ŭmsik timi-pang (Recipes for Tasty Food). This collection, written by an elderly noble woman, gathers 146 recipes describing the preparation, processing and storage of ingredients and dishes. Arranged into three chapters entitled respectively – flour dishes and noodles, fish and meat as well as alcohol and vinegar – the author collects her experiences to pass it on to daughters, and to subsequent generations of daughters-in-law who, when entering husband’s abode, were expected to adhere to its traditions and way of living. The text of Ŭmsik timi-pang is a unique book given the linguistic perspec- tive. Written in the vernacular script, it provides researchers with case studies for the grammar and everyday language of seventeenth-century Korean. The author of this article, however, investigated everyday life and culinary culture of Korea of this period. Th e second half of seventeenth century marks the ending of the voluntary alienation period of the kingdom of Chŏson. At the time it was still closed off to news and infl uences from the West, adhering instead to established practices. The cuisine of this period is a reflection of this, and Ŭmsik timi-pang encapsulates the image of traditional eating habits and food preparation that was often abandoned in later centuries.