Sposoby badania zasobu słownictwa u dzieci - analiza porównawcza wyników zbieranych za pomocą Inwentarza Rozwoju Mowy i Komunikacji i aplikacji StarWords

Praca poświęcona jest metodom badania rozwoju językowego dzieci oraz porównaniu dwóch narzędzi opartych na raporcie rodzicielskim: kwestionariuszy CDI (w polskiej adaptacji IRMIK) i aplikacji mobilnej StarWords. Celem pracy było sprawdzenie, czy oba narzędzia dostarczą równoważne wyniki na temat zasobu słownictwa badanych dzieci oraz potwierdzenie rzetelności tych narzędzi i zidentyfikowanie ich mocnych i słabych stron. W części teoretycznej omówiono rodzaje metod przeważnie używanych do badania rozwoju językowego dzieci z wyróżnieniem metod eksperymentalnych, metod obserwacyjnych i kwestionariuszy rodzicielskich, ze szczególnym uwzględnieniem tych ostatnich. Wykazano, że każda z metod ma swoje zalety i ograniczenia. W części empirycznej wykorzystano dane z projektu StarWords realizowanego na Uniwersytecie Warszawskim. Analizie poddano dane 230 jednojęzycznych polskich dzieci w wieku od 2 do 28 miesięcy. Rodzice raportowali słowa swoich dzieci za pomocą aplikacji mobilnej oraz wypełniali kwestionariusze IRMIK. Następnie porównano wyniki uzyskane przy użyciu obu metod. Wyniki wykazały znaczące różnice między liczbą słów raportowanych w aplikacji a liczbą słów zaznaczanych w kwestionariuszach. Rodzice raportowali w aplikacji znacznie mniej słów niż wskazywali w CDI, a korelacje między wynikami obu metod były niskie. Jednocześnie około 80% słów zgłaszanych w aplikacji znajdowało się na listach CDI, co potwierdza wysoką reprezentatywność polskiej adaptacji kwestionariuszy. Zidentyfikowano jednak grupę powtarzających się słów, nieuwzględnionych w inwentarzach, które w przyszłości mogłyby zostać dodane do kwestionariusza. Analiza wykazała również, że rodzice wypełniając kwestionariusz często pomijają część słów znanych dziecku, a aktywność w aplikacji stopniowo maleje wraz z wiekiem dziecka i długością udziału w badaniu. Aplikacja StarWords, mimo ograniczeń związanych z motywacją rodziców do regularnego raportowania, stanowi cenne uzupełnienie kwestionariuszy, a najbardziej wartościowe rezultaty można uzyskać poprzez równoczesne wykorzystanie obu metod.

This thesis focuses on methods for assessing children's language development and compares two parent-report instruments: the MacArthur–Bates Communicative Development Inventories (CDI; Polish adaptation: IRMIK) and the StarWords mobile application. The aim of the study was to determine whether these two tools provide equivalent measures of children's vocabulary size, as well as to evaluate their reliability and identify their respective strengths and limitations.

The theoretical part reviews the main methods used to assess children's language development, including experimental methods, observational methods, and parent-report questionnaires, with particular emphasis on the latter. It demonstrates that each method has its own advantages and limitations.

The empirical part is based on data collected within the StarWords project conducted at the University of Warsaw. The analysis included data from 230 monolingual Polish children aged between 2 and 28 months. Parents reported their children's vocabulary using the mobile application and completed the IRMIK questionnaires. The results obtained using both methods were then compared.

The findings revealed substantial differences between the number of words reported in the application and the number of words marked in the questionnaires. Parents reported significantly fewer words in the application than in the CDI, and the correlations between the two measures were low. At the same time, approximately 80% of the words reported in the application were included in the CDI word lists, confirming the high representativeness of the Polish adaptation of the inventories. However, a group of frequently recurring words that were not included in the inventories was identified, suggesting that these items could be incorporated into future versions of the questionnaire. The analysis also showed that parents often omitted words their child already knew when completing the questionnaire, while their reporting activity in the application gradually declined with both the child's age and the duration of participation in the study.

Despite limitations related to parents' motivation to report regularly, the StarWords application constitutes a valuable complement to the questionnaires. The most informative results can be obtained by using both methods in combination.