Wątpliwe zmiany klimatu i straszny wilk czyli błędne przekonania w edukacji przyrodniczej

Odpowiedzialna edukacja przyrodnicza jest jednym z najważniejszych zadań stojących przed współczesnym społeczeństwem. Wobec globalnych zmian środowiska, takich jak zmiany klimatu, utrata różnorodności biologicznej, a także zmiany użytkowania lądów, potrzebne jest wychowanie społeczeństwa, które jest świadome coraz szybszych globalnych zmian w środowisku spowodowanych działalnością człowieka, a także gotowe wspierać działania zaradcze. Obecnie głównym źródłem informacji o bieżących problemach dotyczących ochrony przyrody są media. Informacja przekazywana przez media jest często subiektywna i zależna od światopoglądu osób lub grup społecznych. Media mogą być zatem źródłem dezinformacji i wpływać na tworzenie się błędnych przekonań (miskoncepcji). W ciągu ostatnich lat szczególne zainteresowanie opinii publicznej w kwestiach związanych z przyrodą skupione było wokół zagadnień związanych z ochroną klimatu, sposobem zarządzania lasami i podejściem do łowiectwa. W celu zbadania powszechności występowania błędnych przekonań związanych z tymi zagadnieniami wśród uczniów szóstych klas szkół podstawowych (SP) oraz trzecich klas gimnazjów (G) przeprowadzono ankietę zawierającą 8 zadań zamkniętych dotyczących zagadnień przyrodniczych i 2 zadania otwarte dotyczące wizerunku dwóch z czterech głównych stron dyskursu ekologicznego w Polsce – leśników i ekologów. Analiza 462 ankiet pozwoliła stwierdzić, że nie ma różnic w procencie błędnych przekonań między uczniami szkół podstawowych i gimnazjów – odpowiednio 22% i 23% błędnych odpowiedzi. Najwięcej błędnych przekonań zanotowano dla pytania dotyczącego lęku

One of the most important challenges faced by modern society is responsible environmental education. In the light of global environmental changes, such as climate change, biodiversity loss, and land-use change we as a society need to raise awareness of the anthropogenic impact on the environment and increase the level of public support for mitigation and adaptation. Media are the main source of information about environmental issues. Information provided by media is often subjective and depends on the worldview of individuals or social groups. Media can often provide misinformation and they can be a significant source of the misconceptions (alternative conceptions). Currently, the main environmental issues in the public focus include climate change, forest management, and hunting. To examine the frequency of misconceptions related to these issues among the students finishing primary schools (Polish: szkoła podstawowa; SP) and students finishing middle school (Polish: gimnazjum; G) we made survey containing 8 closed questions regarding environment and environmental protection and 2 open questions related to the two main social groups participating in ecological discourse in Poland – foresters and environmentalists. Analysis of 462 surveys showed that there is no significant difference in the percentage of incorrect answers (misconceptions) between primary and middle school students – 22% and 23%, respectively. The most alternative conceptions were recorded in question concerning fear of a wolf. The most difficult topic – the highest percentage of the answers ‘don’t know’ – is global climate change. The percentage of incorrect answers (misconceptions) did not differ between the group of students who declared different level of interest in the Natural Sciences, or between the groups who declared different extent to which they take the knowledge gathered from media into account