PRAWO DO OCHRONY ZDROWIA - ROLA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO I NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA

Celem niniejszej pracy jest analiza prawa do ochrony zdrowia jako jednego z podstawowych praw człowieka i obywatela, ze szczególnym uwzględnieniem roli systemu ubezpieczenia zdrowotnego oraz funkcjonowania Narodowego Funduszu Zdrowia w Polsce. Prawo do ochrony zdrowia stanowi konstytucyjne prawo gwarantowane nie tylko przez normy konstytucyjne, lecz także przez przepisy prawa krajowego oraz międzynarodowego. Istotną rolę w jego realizacji odgrywa system ubezpieczenia zdrowotnego, którego celem jest zapewnienie obywatelom dostępu do świadczeń medycznych niezależnie od ich sytuacji materialnej. Kluczową instytucją odpowiedzialną za finansowanie świadczeń zdrowotnych w Polsce jest Narodowy Fundusz Zdrowia, który zarządza środkami pochodzącymi ze składek zdrowotnych. NFZ współpracuje z placówkami medycznymi, zawierając umowy na realizację usług zdrowotnych dla pacjentów. Mimo istotnej roli Funduszu funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia wiąże się z wieloma problemami prawnymi, takimi jak ograniczony dostęp do świadczeń, długie kolejki do specjalistów czy nierówności w dostępie do leczenia. Wątpliwości budzą również kwestie związane z refundacją leków oraz zakresem świadczeń gwarantowanych finansowanych przez NFZ. Analiza roli ubezpieczenia zdrowotnego i działalności NFZ przeprowadzona w pracy pozwala ocenić stopień realizacji konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia w Polsce.

The aim of this paper is to analyse the right to healthcare as one of the fundamental human and civil rights, with particular emphasis on the role of the health insurance system and the functioning of the National Health Fund in Poland. The right to healthcare constitutes a constitutional right guaranteed not only by constitutional norms but also by the provisions of domestic and international law. An important role in its implementation is played by the health insurance system, whose purpose is to ensure citizens access to medical services regardless of their financial situation. The key institution responsible for financing healthcare services in Poland is the National Health Fund, which manages funds derived from health insurance contributions. The National Health Fund cooperates with medical institutions by concluding contracts for the provision of healthcare services to patients. Despite the significant role of the Fund, the functioning of the healthcare system is associated with numerous legal problems, such as limited access to services, long waiting times for specialists, and inequalities in access to treatment. Concerns are also raised regarding issues related to drug reimbursement and the scope of guaranteed benefits financed by the National Health Fund. The analysis of the role of health insurance and the activities of the National Health Fund carried out in this paper makes it possible to assess the degree of implementation of the constitutional right to healthcare in Poland.