I-voting - Szanse i wyzwania dla systemu wyborczego

Praca licencjacka pt. „I-Voting – szanse i wyzwania dla systemu wyborczego” podejmuje pro-blematykę głosowania internetowego jako potencjalnej innowacji w systemach demokratycz-nych. Analizuje dwa państwa, które wdrożyły lub testują takie rozwiązania – Estonię i Szwaj-carię – oraz ocenia możliwość zastosowania podobnych rozwiązań w Polsce. W części pierwszej omawia tło cyfryzacji Estonii oraz działanie tamtejszego systemu I-votingu, funkcjonującego od 2005 roku. Przedstawia jego procedury techniczne, m.in. wyko-rzystanie elektronicznego dowodu osobistego, szyfrowanie głosów oraz metodę „kopertową”, zapewniającą anonimowość. Analizuje także zagrożenia, takie jak ataki hackerskie czy próby ingerencji wewnętrznej, wskazując jednocześnie mechanizmy kontroli i audytu minimalizujące te ryzyka. Uwagę poświęca również statystykom, które pokazują rosnące zainteresowanie I-votingiem, zwłaszcza wśród osób starszych. W rozdziale drugim przedstawia szwajcarski model, rozwijany w formie programów pilota-żowych. Podkreśla rygorystyczne podstawy prawne oraz zasadę „bezpieczeństwo ponad prędkość”, która hamuje szybkie wdrażanie systemu, ale gwarantuje wysoki poziom przejrzy-stości i bezpieczeństwa. Omawia również doświadczenia związane z testami bezpieczeństwa (PIT) oraz działania naprawcze, takie jak upublicznienie kodu źródłowego czy udział eksper-tów zewnętrznych. Trzecia część pracy dotyczy Polski, gdzie brak jest obecnie regulacji umożliwiających wpro-wadzenie I-votingu. Analizuje konstytucyjne przymiotniki wyborcze – powszechność, rów-ność, tajność i bezpośredniość – oraz potencjalne sposoby ich zabezpieczenia w systemie in-ternetowego głosowania. Wskazuje także na problem niskich kompetencji cyfrowych Pola-ków w porównaniu z Estończykami oraz na ryzyko wykluczenia części społeczeństwa.

The bachelor’s thesis entitled “I-Voting – Opportunities and Challenges for the Electoral System” addresses the issue of internet voting as a potential innovation in democratic systems. It analyzes two countries that have implemented or tested such solutions – Estonia and Switzerland – and assesses the possibility of introducing similar mechanisms in Poland.

The first part discusses the background of Estonia’s digitalization and the functioning of its I-voting system, in operation since 2005. It presents the technical procedures involved, including the use of electronic ID cards, vote encryption, and the “envelope method,” which ensures anonymity. It also analyzes threats such as hacker attacks or attempts at internal interference, while pointing out control and audit mechanisms that minimize these risks. Attention is also given to statistics showing the growing interest in I-voting, especially among older citizens.

The second chapter presents the Swiss model, developed in the form of pilot programs. It emphasizes the strict legal foundations and the principle of “security over speed”, which slows down the rollout of the system but guarantees a high level of transparency and safety. It also discusses experiences related to public intrusion tests (PIT) and remedial actions such as publishing the source code and involving external experts.

The third part concerns Poland, where there are currently no regulations that would allow the implementation of I-voting. It analyzes the constitutional principles of elections – universality, equality, secrecy, and directness – and potential ways of safeguarding them in an online voting system. It also highlights the problem of relatively low digital competencies among Poles compared to Estonians, as well as the risk of excluding certain parts of society.