Margiera portret rozbity. Poemat Władysława Syrokomli jako anty-epos

Praca ta jest próbą nowego odczytania poematu epickiego Władysława Syrokomli. Na początku przedstawiam pozycję, jaką Kondratowicz zajmował w XIX wieku jako artysta i krytyczne określenie go mianem lirnika wioskowego, które wpłynęło na recepcję jego twórczości zarówno za czasów jego życia, jak i po śmierci. Rekapitulacja ta jest mi potrzebna, by wykazać, że teksty Syrokomli, które nie były gawędami, historycy literatury mieli w zwyczaju traktować ze zbytnią nonszalancją, odmawiając im rzetelnej interpretacji. Następnie analizuję kolejne fragmenty utworu, które pozwalają mi przedstawić wyjątkowość dzieła oraz jego kreatywne wpisywanie się w prądy umysłowe charakterystyczne dla epoki romantyzmu. Kategorią porządkującą mojej interpretacji jest pojęcie eposu, z którego wynikają kwestie zwykle w poematach epickich problematyzowane: zagadnienie wspólnoty narodowej, religijność i wplecenie wyższych instancji w istnienie świata, a w końcu także postać bohatera, który ma być idealnym reprezentantem opisywanej zbiorowości. Wielotematyczna struktura mojej pracy wynika z przekonania, że jednowymiarowe odczytanie „Margiera” jest nie tylko bezcelowe, ale także prowadzi do uproszczeń i uniemożliwia dostrzeżenie jego wartości literackiej. Zgodnie z tezą wyjściową ujęcie „Margiera” jako anty-eposu ma na celu ukazanie niejednorodnej tkanki ideowej poematu powstałego w odpowiedzi na czasy współczesne autorowi i wynikające z nich wątpliwości natury politycznej i społecznej.