Przywiązanie w relacjach romantycznych a cechy osobowości dorosłych – analiza trafności i struktury kwestionariusza ECR

Głównym celem niniejszej pracy było zweryfikowanie, czy sposób zadania pytania wpływa na uzyskane odpowiedzi osób badanych. Do tego celu posłużono się kwestionariuszem Experiences in Close Relationships (ECR) oraz jego wersją odwróconą. Zweryfikowano trafność oraz zbadano korelacje kwestionariusza ECR z jego wersją odwróconą. Zbadano także strukturę czynnikową narzędzia oraz występowanie efektu stylów odpowiedzi, w szczególności tzw. „potakiwania”. Dodatkowo zbadane zostały związki pomiędzy stylami przywiązania w relacjach romantycznych oraz cechami osobowości u osób dorosłych. Badanie oparto na dwuwymiarowym modelu przywiązania, obejmującym poziom niepokoju przywiązaniowego oraz unikania bliskości, a także na modelu Wielkiej Piątki cech osobowości. W badaniu wzięło udział 570 osób dorosłych pozostających w związkach romantycznych. Zastosowano Kwestionariusz ECR w wersji standardowej i odwróconej oraz kwestionariusz IPIP-BFM-50 do pomiaru cech osobowości. Analizy obejmowały korelacje r Pearsona oraz eksploracyjną analizę czynnikową na poziomie skal i itemów. Wyniki wykazały istotne zależności pomiędzy cechami osobowości i wymiarami przywiązania. Najsilniejsze związki dotyczyły stabilności emocjonalnej, która była istotnie i ujemnie powiązana z poziomem niepokoju i unikania w bliskich relacjach. Analiza czynnikowa potwierdziła dwuczynnikową strukturę kwestionariusza ECR na poziomie itemów, zgodną z założeniami teoretycznymi oraz brak efektu potakiwania. Jednocześnie na poziomie skal ujawnił się wspólny czynnik, interpretowany jako komponent neurotyczności. Uzyskane wyniki wskazują, że cechy osobowości, zwłaszcza stabilność emocjonalna, odgrywają istotną rolę w kształtowaniu stylów przywiązania w relacjach romantycznych. Badanie potwierdza trafność teoretyczną narzędzia ECR oraz podkreśla znaczenie kontroli stylów odpowiedzi w badaniach opartych na metodach samoopisowych.

The main aim of this study was to verify whether the way the question is asked influences the participants' responses. The Experiences in Close Relationships (ECR) questionnaire and its reversed version were used for this purpose. The validity of the ECR questionnaire and its reversed version were verified, and correlations were examined. The factorial structure of the tool and the occurrence of response style effects, particularly the so-called nodding effect, were also examined. Additionally, the relationships between attachment styles in romantic relationships and personality traits in adults were examined. The study was based on a two-dimensional model of attachment, encompassing levels of attachment anxiety and intimacy avoidance, as well as the Big Five model of personality traits. The study involved 570 adults in romantic relationships. The standard and reversed versions of the ECR questionnaire were used, along with the IPIP-BFM-50 questionnaire to measure personality traits. Analyses included Pearson r correlations and exploratory factor analysis at the scale and item levels. The results revealed significant correlations between personality traits and attachment dimensions. The strongest relationships were found for emotional stability, which was significantly and negatively associated with anxiety and avoidance in close relationships. Factor analysis confirmed the two-factor structure of the ECR questionnaire at the item level, consistent with theoretical assumptions, and the absence of the nodding effect. At the same time, a common factor was revealed at the scale level, interpreted as a component of neuroticism. The obtained results indicate that personality traits, especially emotional stability, play a significant role in shaping attachment styles in romantic relationships. The study confirms the theoretical validity of the ECR instrument and emphasizes the importance of controlling response styles in studies based on self-report methods.