Prawnomiędzynarodowa dopuszczalność FONOPs jako reakcji Stanów Zjednoczonych Ameryki na niezasadne prawnie morskie roszczenia terytorialne

Praca analizuje operacje Freedom of Navigation (FONOPs) jako narzędzie Stanów Zjednoczonych do przeciwdziałania nadmiernym roszczeniom terytorialnym naruszającym międzynarodowe prawo morza. W pierwszym rozdziale przedstawiono genezę prawa morza i kluczowe regulacje, ze szczególnym uwzględnieniem Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS). Drugi rozdział omawia charakter i formy nadmiernych roszczeń państw nadbrzeżnych ograniczających swobodę żeglugi. Trzeci rozdział skupia się na programie FON oraz operacyjnych aspektach prowadzenia FONOPs, podkreślając ich rolę jako zgodnego z prawem międzynarodowym środka sprzeciwu. W rozdziale czwartym przeprowadzono analizę legalności operacji FONOPs w świetle orzecznictwa, doktryny oraz praktyki państw, wskazując na ich znaczenie w umacnianiu norm prawa zwyczajowego. Praca uwzględnia także reakcje państw wysuwających nadmierne roszczenia oraz sojuszników USA pokazując, że FONOPs stanowią istotny instrument utrzymania ładu prawnego na morzach i oceanach.

This thesis analyzes Freedom of Navigation Operations (FONOPs) as an instrument employed by the United States to challenge excessive maritime claims that violate the international law of the sea. The first chapter outlines the origins of the law of the sea and its key regulatory framework, with particular emphasis on the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS). The second chapter examines the nature and forms of excessive coastal state claims that restrict freedom of navigation. The third chapter focuses on the U.S. Freedom of Navigation Program and the operational aspects of conducting FONOPs, highlighting their function as a lawful means of protest under international law. The fourth chapter assesses the legality of FONOPs in light of case law, legal doctrine, and state practice, emphasizing their role in reinforcing customary international law. The thesis also considers the reactions of states advancing excessive claims as well as U.S. allies, demonstrating that FONOPs serve as a crucial mechanism for upholding the rule of law at sea.