Między Poznaniem a Frankfurtem nad Odrą. Handel Wielkopolski z krajami ościennymi na podstawie danych z ksiąg celnych komory międzyrzeckiej z roku 1581

Celem pracy jest analiza stosunków handlowych XVI-wiecznej Wielkopolski z Pomorzem Zachodnim, Śląskiem i krajami niemieckimi na podstawie księgi komory celnej z miasta Międzyrzecz z roku 1581, która leżała na ważnym szlaku łączącym Poznań z Frankfurtem nad Odrą. Omówiono specyfikę ksiąg celnych i ich przydatność w badaniu XVI-wiecznych realiów handlowych, równocześnie wskazując na trudności, z jakimi musi mierzyć się badacz, korzystający z tego typu źródła. Przeanalizowano skalę i kierunek handlu przechodzącego przez komorę celną w Międzyrzeczu, główne towary importowane i eksportowane z Wielkopolski oraz sposoby transportu, jakimi posługiwali się kupcy. Zbadano udział poszczególnych grup społecznych w handlu, wraz z charakterystycznymi dla nich towarami. W ostatnim rozdziale podjęto próbę ustalenia związku między wzrostem liczby transportów kupieckich w ściśle określonych okresach a cyklicznie odbywającymi się jarmarkami w miastach niemieckich i wielkopolskich. Udało się ustalić taką zależność w przypadku jarmarków poznańskich.

The aim of this work is to analyze the trade relations of 16th-century Greater Poland with Western Pomerania, Silesia, and the German states, based on the 1581 customs house records from the town of Międzyrzecz, which lay on a major route connecting Poznań with Frankfurt an der Oder. The specific nature of customs books and their usefulness in researching 16th-century trade realities are discussed, while also highlighting the challenges faced by researchers using such sources. The study examines the scale and direction of trade passing through the Międzyrzecz customs house, the main goods imported and exported from Greater Poland, and the modes of transportation used by merchants. The participation of specific social groups in trade, along with the goods characteristic for them, is examined. The final chapter attempts to establish a relationship between the increase in the number of merchant transports during specific periods and the cyclical holding of fairs in German and Greater Poland towns. Such a relationship was established for the Poznań fairs.