Obraz społeczeństwa kapitalistycznego w „Pieniądzu” Andrzeja Struga

Praca opisuje kondycję społeczeństwa kapitalistycznego na podstawie sylwetek wybranych postaci z „Pieniądza” Andrzeja Struga. Omówieni bohaterzy reprezentują różne grupy społeczne – od najbogatszych finansistów świata, przez uciskane kobiety (o różnym stopniu zamożności), aż po klasę robotniczą. Dla lepszego zrozumienia portretów psychologicznych postaci zostają przywołane rozpoznania Georga Simmela dotyczące wpływu pieniądza na społeczeństwo (w odniesieniu do bogaczy), a także psychoanalityczna teoria fantazmatów (jako dopełnienie sylwetek psychologicznych przedstawionych kobiet). W zakończeniu pracy zinterpretowana zostaje wieńcząca powieść scena katastrofy statku Atlantic – w poniższym odczytaniu transatlantyk ma symbolicznie obrazować społeczeństwo. Fatalny koniec statku oraz przedstawiane w toku „Pieniądza” postacie wskazują na niemożliwość dalszego funkcjonowania społeczeństwa w takim kształcie. Ostatnie sceny powieści stanowią dodatkowo przestrogę przed ponownym zainstalowaniem porządku kapitalistycznego już po katastrofie.

This thesis describes the condition of capitalist society based on selected characters from Andrzej Strug's Pieniądz. The characters discussed represent various social groups - from the richest financiers in the world, through oppressed women (of varying amount of wealth), to the working class. For a better understanding of the psychological portraits of the characters, Georg Simmel's findings on the influence of money on society (in relation to the rich of the novel) are recalled, as well as the psychoanalytic theory of fantasies (as a complement to the psychological profiles of the women presented). The thesis ends with an interpretation of the scene of the Atlantic ship disaster that ends the novel - in the following reading, the catastrophe symbolically represents condition of society. The fatal end of the ship and the characters presented in the course of Pieniądz indicate the impossibility of society functioning in this form any longer. The last scenes of the book are an additional warning against reinstalling the capitalist order after the disaster.